<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X26n0516">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 516 仁王經科疏懸談</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 516 仁王經科疏懸談</title>
			<author>明 眞貴述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">26</idno>.<idno type="no">516</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">仁王經科疏懸談</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00746">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00746</charName>
				<mapping cb:dec="983786" type="PUA">U+F02EA</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+262D0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@人)/卓]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02480">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02480</charName>
				<mapping cb:dec="985520" type="PUA">U+F09B0</mapping>
			<mapping type="unicode">U+21A25</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寇</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[寇-(敲-高)+ㄆ]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02823">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02823</charName>
				<mapping cb:dec="985863" type="PUA">U+F0B07</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9825</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>頤</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂-一)*臣*頁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15325">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15325</charName>
				<mapping cb:dec="998365" type="PUA">U+F3BDD</mapping>
			<mapping type="unicode">U+9013</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>遞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[逅-口+巿]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-08-01T10:23:00">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0205a" n="0205a"/>
<lb ed="X" n="0205a01"/>
<lb ed="X" n="0205a02"/><cb:docNumber>No. 516</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0205a03"/><lb ed="R094" n="0871a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>仁王護國般若波羅蜜多經科疏懸譚</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0205a04"/>
<lb ed="X" n="0205a05"/><lb ed="R094" n="0871a02"/><byline cb:type="author">明京師慈慧寺開山比丘蜀東普眞貴述</byline>
<lb ed="X" n="0205a06"/><lb ed="R094" n="0871a03"/><cb:div><p xml:id="pX26p0205a0601">△將釋此經。三。初歸敬請加。</p>
<lb ed="X" n="0205a07"/><lb ed="R094" n="0871a04"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0205a0701"><l>稽首牟尼徧知覺</l><l>仁王護國修多羅</l>
<lb ed="X" n="0205a08"/><lb ed="R094" n="0871a05"/><l>十四忍內諸菩薩</l><l>二八國中賢聖衆</l>
<lb ed="X" n="0205a09"/><lb ed="R094" n="0871a06"/><l>令我有限名句味</l><l>契彼無邊法性空</l>
<lb ed="X" n="0205a10"/><lb ed="R094" n="0871a07"/><l>七難仗此盡潛消</l><l>兆庶承斯增福慧</l></lg>
<lb ed="X" n="0205a11"/><lb ed="R094" n="0871a08"/><p xml:id="pX26p0205a1101">回茲勝利祝
<lb ed="X" n="0205a12" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0871a09"/>皇圖。向等金剛同實際。</p>
<lb ed="X" n="0205a13"/><lb ed="R094" n="0871a10"/><p xml:id="pX26p0205a1301">△二開章懸叙。二。初擧數列章。</p>
<lb ed="X" n="0205a14"/><lb ed="R094" n="0871a11"/><p xml:id="pX26p0205a1401">將釋此經。未入文前。懸叙義門。開列十段。一敎起因
<lb ed="X" n="0205a15"/><lb ed="R094" n="0871a12"/>緣。二藏敎所攝。三諸宗對辨。四分齊幽深。五敎所被
<lb ed="X" n="0205a16"/><lb ed="R094" n="0871a13"/>機。六總辨敎體。七明經宗趣。八會通地位。九顯法護
<lb ed="X" n="0205a17"/><lb ed="R094" n="0871a14"/>國。十部類品會。</p>
<lb ed="X" n="0205a18"/><lb ed="R094" n="0871a15"/><p xml:id="pX26p0205a1801">△二依列牒釋。十。初釋敎起因緣。二。初諸敎因緣。</p>
<lb ed="X" n="0205a19"/><lb ed="R094" n="0871a16"/><p xml:id="pX26p0205a1901">初中總明諸敎因緣。顯諸佛設敎。其意有五。一法爾
<lb ed="X" n="0205a20"/><lb ed="R094" n="0871a17"/>故。謂一切諸佛。法爾皆於無盡世界。從大悲心。法爾
<lb ed="X" n="0205a21"/><lb ed="R094" n="0871a18"/>常轉如是法輪。令諸羣生開迷令悟。故華嚴不思議
<lb ed="X" n="0205a22"/><lb ed="R094" n="0871b01"/>品。明一切諸佛。能於一身。現化不可說不可說佛刹
<lb ed="X" n="0205a23"/><lb ed="R094" n="0871b02"/>微塵數頭。一一頭。化爾所舌。一一舌。出爾所音聲。乃
<lb ed="X" n="0205a24"/><lb ed="R094" n="0871b03"/>至文字句義。一一充滿一切法界。無有窮盡。問。此法
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0205b" n="0205b"/>
<lb ed="X" n="0205b01"/><lb ed="R094" n="0871b04"/>爾義。唯屬華嚴。今何與此。答。此經旣云。諸佛同說。文
<lb ed="X" n="0205b02"/><lb ed="R094" n="0871b05"/>字句義皆同。卽同華嚴法爾義也。況此經抑諸敎之
<lb ed="X" n="0205b03"/><lb ed="R094" n="0871b06"/>一。攝法爾爲因。甚爲切當。否則何言諸佛同說耶。二
<lb ed="X" n="0205b04"/><lb ed="R094" n="0871b07"/>酬因故。謂宿願彌綸。昔因廣大。因行旣普。果轉法輪。
<lb ed="X" n="0205b05"/><lb ed="R094" n="0871b08"/>若無因行。敎從何起。故法華云。我本立誓願。欲令一
<lb ed="X" n="0205b06"/><lb ed="R094" n="0871b09"/>切衆。乃至化一切衆生。皆令入佛道等。三酬請故。謂
<lb ed="X" n="0205b07"/><lb ed="R094" n="0871b10"/>法不孤起。托請方興。如水澄月現。機感應生。離機說
<lb ed="X" n="0205b08"/><lb ed="R094" n="0871b11"/>法。誠無所用。故法華云。爾時諸梵王。及諸天帝釋。乃
<lb ed="X" n="0205b09"/><lb ed="R094" n="0871b12"/>至恭敬合掌禮。請我轉法輪等。四顯理故。謂聖凡相
<lb ed="X" n="0205b10"/><lb ed="R094" n="0871b13"/>異。眞性一如。迷之謂岸移。悟之實舟動。故佛出興。爲
<lb ed="X" n="0205b11"/><lb ed="R094" n="0871b14"/>顯此理。故華嚴出現品云。如來成道。卽三嘆奇哉。一
<lb ed="X" n="0205b12"/><lb ed="R094" n="0871b15"/>切衆生。莫不具有如來智慧德相。但以妄想執著。而
<lb ed="X" n="0205b13"/><lb ed="R094" n="0871b16"/>不證得。若離妄想。佛智現前等。五度生故。謂悲念無
<lb ed="X" n="0205b14"/><lb ed="R094" n="0871b17"/>窮。度生恒切。然一有情不成佛者。非佛本願。故出眞
<lb ed="X" n="0205b15"/><lb ed="R094" n="0871b18"/>兆聖。專度有情。然上顯理度生。相從合說。須知通別。
<lb ed="X" n="0205b16"/><lb ed="R094" n="0872a01"/>通則佛以一音演說法。衆生隨類各得解。別則說四
<lb ed="X" n="0205b17"/><lb ed="R094" n="0872a02"/>諦法。顯生空理。度凡夫外道。說六度法。顯二空理。度
<lb ed="X" n="0205b18"/><lb ed="R094" n="0872a03"/>不定性二乘。及利根凡夫。令入大乘。說一乘法。顯法
<lb ed="X" n="0205b19"/><lb ed="R094" n="0872a04"/>界理。度定性不定性二乘。及地住菩薩。幷上上根凡
<lb ed="X" n="0205b20"/><lb ed="R094" n="0872a05"/>夫。令入一乘。究竟佛道。若克就佛意。則唯爲大事因
<lb ed="X" n="0205b21"/><lb ed="R094" n="0872a06"/>緣出現於世。欲令衆生開示悟入佛知見等。縱有多
<lb ed="X" n="0205b22"/><lb ed="R094" n="0872a07"/>說。同歸一乘。如法華所明。</p>
<lb ed="X" n="0205b23"/><lb ed="R094" n="0872a08"/><p xml:id="pX26p0205b2301">△二本經因緣。二。初正明因緣。</p>
<lb ed="X" n="0205b24"/><lb ed="R094" n="0872a09"/><p xml:id="pX26p0205b2401">二別明本經因緣。智度論云。如<name role="" type="person">須彌山</name>。非無因緣。非
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0205c" n="0205c"/>
<lb ed="X" n="0205c01"/><lb ed="R094" n="0872a10"/>小因緣。令得震動。今仁王敎興。亦復如是。有十因緣。
<lb ed="X" n="0205c02"/><lb ed="R094" n="0872a11"/>方得興起。</p>
<lb ed="X" n="0205c03"/><lb ed="R094" n="0872a12"/><p xml:id="pX26p0205c0301">一明護果故。謂首明護果。端在度生。不住相以冥眞。
<lb ed="X" n="0205c04"/><lb ed="R094" n="0872a13"/>觀體空而行化。理智無二。生佛一如。經云。觀身實相。
<lb ed="X" n="0205c05"/><lb ed="R094" n="0872a14"/>觀佛亦然。言忘慮絕。徹底唯空。</p>
<lb ed="X" n="0205c06"/><lb ed="R094" n="0872a15"/><p xml:id="pX26p0205c0601">二明護因故。謂人能弘道。法若離人。無自傳理。修先
<lb ed="X" n="0205c07"/><lb ed="R094" n="0872a16"/>悟法。人若離法。人憑何修。故法分三等。人列四依。總
<lb ed="X" n="0205c08"/><lb ed="R094" n="0872a17"/>五十二位熏修。括一十四忍克證。理智淺深差別。入
<lb ed="X" n="0205c09"/><lb ed="R094" n="0872a18"/>位長短各殊。憑此衛國。物阜民康。</p>
<lb ed="X" n="0205c10"/><lb ed="R094" n="0872b01"/><p xml:id="pX26p0205c1001">三破外執故。謂慧眼不徹。妄見空華。徧計性空。諸皆
<lb ed="X" n="0205c11"/><lb ed="R094" n="0872b02"/>眞實。後明十八空門。專破邪外計執。如一塵全收大
<lb ed="X" n="0205c12"/><lb ed="R094" n="0872b03"/>地。百谷味具百川。慧鑑森然。幻影隨現。權小歸正。矧
<lb ed="X" n="0205c13"/><lb ed="R094" n="0872b04"/>乎外邪。明若杲日。徧載經中。</p>
<lb ed="X" n="0205c14"/><lb ed="R094" n="0872b05"/><p xml:id="pX26p0205c1401">四示眞修故。謂因行萬種。不出一心。斷伏證眞。正繇
<lb ed="X" n="0205c15"/><lb ed="R094" n="0872b06"/>五忍。諸位依爲洪源。萬行恃作根本。佛不明示。出世
<lb ed="X" n="0205c16"/><lb ed="R094" n="0872b07"/>無時。故茲剖分。令資入證。</p>
<lb ed="X" n="0205c17"/><lb ed="R094" n="0872b08"/><p xml:id="pX26p0205c1701">五令知忍智故。謂般若妙慧。證入不離一源。地位增
<lb ed="X" n="0205c18"/><lb ed="R094" n="0872b09"/>明究竟必依五忍。諸佛極造玄淵。方乃同聲。匿王久
<lb ed="X" n="0205c19"/><lb ed="R094" n="0872b10"/>居堂奧。故能讚頌。令知難思妙境。端在妙悟本心。脫
<lb ed="X" n="0205c20"/><lb ed="R094" n="0872b11"/>或以賤使貴。元來不是家珍。</p>
<lb ed="X" n="0205c21"/><lb ed="R094" n="0872b12"/><p xml:id="pX26p0205c2101">六示二護體故。謂勝義平等。眞俗有差。因果懸殊。心
<lb ed="X" n="0205c22"/><lb ed="R094" n="0872b13"/>鑑無二。故所護一一從中。繇能護在在雙泯。圓滿玄
<lb ed="X" n="0205c23"/><lb ed="R094" n="0872b14"/>旨。特爲顯揚。豈同偏執。離波求水。</p>
<lb ed="X" n="0205c24"/><lb ed="R094" n="0872b15"/><p xml:id="pX26p0205c2401">七護國法利故。謂內外兩護。理事雖分。世出世間。不
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0206a" n="0206a"/>
<lb ed="X" n="0206a01"/><lb ed="R094" n="0872b16"/>外眞性。故內護方竟。護國卽彰。引<anchor xml:id="nkr_note_add_0206a0101" n="0206a0101"/><anchor xml:id="beg0206a0101" n="0206a0101"/>己<anchor xml:id="end0206a0101"/>驗之殊勳。作將
<lb ed="X" n="0206a02"/><lb ed="R094" n="0872b17"/>來之勝益。所謂藥效。方可傳方。</p>
<lb ed="X" n="0206a03"/><lb ed="R094" n="0872b18"/><p xml:id="pX26p0206a0301">八托事顯法故。謂眞空妙利。<anchor xml:id="nkr_note_add_0206a0301" n="0206a0301"/><anchor xml:id="beg0206a0301" n="0206a0301"/>已<anchor xml:id="end0206a0301"/>見神功。大法恩深。投
<lb ed="X" n="0206a04"/><lb ed="R094" n="0873a01"/>誠上報。故當機供華而感。吾佛變現以應。一多相卽。
<lb ed="X" n="0206a05"/><lb ed="R094" n="0873a02"/>大小五陳。以華驗法。實難思之幽關。將事顯理。皆普
<lb ed="X" n="0206a06"/><lb ed="R094" n="0873a03"/>門之法界。</p>
<lb ed="X" n="0206a07"/><lb ed="R094" n="0873a04"/><p xml:id="pX26p0206a0701">九廣顯奉持故。謂法利深玄。聖凡叵測。獻華顯妙。變
<lb ed="X" n="0206a08"/><lb ed="R094" n="0873a05"/>化難思。此示演說之權宜。必依如法而建立。欲令永
<lb ed="X" n="0206a09"/><lb ed="R094" n="0873a06"/>遵聖敎。愈久而愈不忘。</p>
<lb ed="X" n="0206a10"/><lb ed="R094" n="0873a07"/><p xml:id="pX26p0206a1001">十咐囑有在故。謂上之義趣。經中貫攝。流通未來。遐
<lb ed="X" n="0206a11"/><lb ed="R094" n="0873a08"/>益羣品。不落斷常。免墮偏執。令生般若慧光。同修波
<lb ed="X" n="0206a12"/><lb ed="R094" n="0873a09"/>羅蜜行。妙契勝義眞空。觸事孤標實相。然此十因。全
<lb ed="X" n="0206a13"/><lb ed="R094" n="0873a10"/>是此經旨趣。佛欲演斯妙旨。故名本經因緣。約佛則
<lb ed="X" n="0206a14"/><lb ed="R094" n="0873a11"/>十義爲因。以佛爲此方說此故。約生則十義爲緣。以
<lb ed="X" n="0206a15"/><lb ed="R094" n="0873a12"/>生感佛。佛方說故。因緣和合。感應道交。簡非內外因
<lb ed="X" n="0206a16"/><lb ed="R094" n="0873a13"/>緣。故名敎起因緣。</p>
<lb ed="X" n="0206a17"/><lb ed="R094" n="0873a14"/><p xml:id="pX26p0206a1701">△二明十利益。</p>
<lb ed="X" n="0206a18"/><lb ed="R094" n="0873a15"/><p xml:id="pX26p0206a1801">若一一言利益者。卽一泯相澄神益。二幻修妙行益。
<lb ed="X" n="0206a19"/><lb ed="R094" n="0873a16"/>三同證眞空益。四得入忍智益。五體眞難思益。六明
<lb ed="X" n="0206a20"/><lb ed="R094" n="0873a17"/>解中道益。七眞慈護國益。八稱性供法益。九奉持建
<lb ed="X" n="0206a21"/><lb ed="R094" n="0873a18"/>立益。十遐方遠爲益。卽十因緣。成十利益。一經大意。
<lb ed="X" n="0206a22"/><lb ed="R094" n="0873b01"/>極此十重。此經之興。有自來矣。智論因緣。亦有十義。
<lb ed="X" n="0206a23"/><lb ed="R094" n="0873b02"/>大同今經。避繁不引。</p>
<lb ed="X" n="0206a24"/><lb ed="R094" n="0873b03"/><p xml:id="pX26p0206a2401">△二釋藏敎所攝。二。初明藏攝。三。初明三藏。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0206b" n="0206b"/>
<lb ed="X" n="0206b01"/><lb ed="R094" n="0873b04"/><p xml:id="pX26p0206b0101">第二藏敎所攝者。於中二。一藏攝。二敎攝。前中二。先
<lb ed="X" n="0206b02"/><lb ed="R094" n="0873b05"/>藏。後攝。今初藏謂三藏二藏。他處云藏乘分攝。今云
<lb ed="X" n="0206b03"/><lb ed="R094" n="0873b06"/>敎者。以乘分不離五敎故。通稱藏者。有二義。一含攝
<lb ed="X" n="0206b04"/><lb ed="R094" n="0873b07"/>義。謂含攝一切所應知義。二出生義。出生一切無盡
<lb ed="X" n="0206b05"/><lb ed="R094" n="0873b08"/>功德故。光明三藏。一修多羅。二毗柰耶。三阿毗達磨。
<lb ed="X" n="0206b06"/><lb ed="R094" n="0873b09"/>初修多羅梵語。名含四實。謂線。蓆經。井索。聖敎。西天
<lb ed="X" n="0206b07"/><lb ed="R094" n="0873b10"/>以線爲經。謂線能貫花。文能持義故。然順西域。應翻
<lb ed="X" n="0206b08"/><lb ed="R094" n="0873b11"/>爲線。但以線爲經。不合方宜。古德欲順兩方。雙含二
<lb ed="X" n="0206b09"/><lb ed="R094" n="0873b12"/>義。遂隨此方經名。轉借西域蓆經。從義翻之。故目爲
<lb ed="X" n="0206b10"/><lb ed="R094" n="0873b13"/>經。借義助名。又加契字。此卽契經卽藏。持業釋也。或
<lb ed="X" n="0206b11"/><lb ed="R094" n="0873b14"/>契經之藏。依主可知。二毗柰耶。義翻調伏。謂調伏三
<lb ed="X" n="0206b12"/><lb ed="R094" n="0873b15"/>業。制伏過非。調練通於止作。制伏唯言止惡。就所調
<lb ed="X" n="0206b13"/><lb ed="R094" n="0873b16"/>之行彰名。卽調伏之藏。或藏有調伏之能。俱有財釋。
<lb ed="X" n="0206b14"/><lb ed="R094" n="0873b17"/>三阿毗達磨。此云無比法。卽目論體。慧無比故。亦云
<lb ed="X" n="0206b15"/><lb ed="R094" n="0873b18"/>對法。能對亦慧。所對卽涅槃四諦之法。然對有對觀
<lb ed="X" n="0206b16"/><lb ed="R094" n="0874a01"/>對向二義。如次配之。所謂對法者。法之對故。故對法
<lb ed="X" n="0206b17"/><lb ed="R094" n="0874a02"/>藏。特名慧論。然其所詮。如次三學。兼各通三。若如攝
<lb ed="X" n="0206b18"/><lb ed="R094" n="0874a03"/>論尅體明之。則經通三學。律詮戒定。論唯慧學。斷無
<lb ed="X" n="0206b19"/><lb ed="R094" n="0874a04"/>疑矣。然上三藏。猶有異名。別說廣如華嚴疏鈔。</p>
<lb ed="X" n="0206b20"/><lb ed="R094" n="0874a05"/><p xml:id="pX26p0206b2001">△二明二藏。</p>
<lb ed="X" n="0206b21"/><lb ed="R094" n="0874a06"/><p xml:id="pX26p0206b2101">二藏者。一聲聞藏。二菩薩藏。謂於前三藏中。復有上
<lb ed="X" n="0206b22"/><lb ed="R094" n="0874a07"/>下差別故。分爲二藏。謂如詮示大乘理行果者。名菩
<lb ed="X" n="0206b23"/><lb ed="R094" n="0874a08"/>薩藏。有詮示二乘理行果者。名聲聞藏。此就二乘之
<lb ed="X" n="0206b24"/><lb ed="R094" n="0874a09"/>理相同合爲二耳。若約敎行差別。卽三乘爲三藏。如
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0206c" n="0206c"/>
<lb ed="X" n="0206c01"/><lb ed="R094" n="0874a10"/>大疏引普超經說。</p>
<lb ed="X" n="0206c02"/><lb ed="R094" n="0874a11"/><p xml:id="pX26p0206c0201">△三明藏相攝。</p>
<lb ed="X" n="0206c03"/><lb ed="R094" n="0874a12"/><p xml:id="pX26p0206c0301">三明攝者有二。一明三藏。二。一以彼三藏攝此經者。
<lb ed="X" n="0206c04"/><lb ed="R094" n="0874a13"/>正唯修多羅藏攝。餘二不攝。良以此經。非律論故。二
<lb ed="X" n="0206c05"/><lb ed="R094" n="0874a14"/>以此經。攝彼三藏。三藏俱含。然通兼正。正攝修多羅。
<lb ed="X" n="0206c06"/><lb ed="R094" n="0874a15"/>兼攝餘二藏。以七誡遺囑。及地位戒相。亦言戒故。匿
<lb ed="X" n="0206c07"/><lb ed="R094" n="0874a16"/>王讚頌。如來述成有論議故。二明二藏亦二。一彼二
<lb ed="X" n="0206c08"/><lb ed="R094" n="0874a17"/>藏中。唯菩薩藏能攝此經。以此經中。詮顯眞空。廣明
<lb ed="X" n="0206c09"/><lb ed="R094" n="0874a18"/>二護。具彰五忍。開發無住。廣大行故。二以此經攝彼
<lb ed="X" n="0206c10"/><lb ed="R094" n="0874b01"/>二藏。二藏俱含。以此經明人空般若故。亦攝彼聲聞
<lb ed="X" n="0206c11"/><lb ed="R094" n="0874b02"/>藏。深必該淺故。以此全明雙空般若。正被菩薩故。全
<lb ed="X" n="0206c12"/><lb ed="R094" n="0874b03"/>攝彼菩薩藏。上明藏攝竟。</p>
<lb ed="X" n="0206c13"/><lb ed="R094" n="0874b04"/><p xml:id="pX26p0206c1301">△二明敎攝。二。初總明諸師。</p>
<lb ed="X" n="0206c14"/><lb ed="R094" n="0874b05"/><p xml:id="pX26p0206c1401">次明敎攝者有二。初總顯諸師。二別明五敎。初謂一
<lb ed="X" n="0206c15"/><lb ed="R094" n="0874b06"/>代時敎。半滿兩分。所謂隨機方便。總曰權乘。如理究
<lb ed="X" n="0206c16"/><lb ed="R094" n="0874b07"/>竟。咸稱實敎。繇此西域東夏聖師賢哲。立宗判敎有
<lb ed="X" n="0206c17"/><lb ed="R094" n="0874b08"/>合有開。殊途同歸無二無別。卽少有違順得失。古德
<lb ed="X" n="0206c18"/><lb ed="R094" n="0874b09"/>亦詳爲會通。如云約法則一。約人則五。新熏有五。本
<lb ed="X" n="0206c19"/><lb ed="R094" n="0874b10"/>有無二等者。是<anchor xml:id="nkr_note_add_0206c1901" n="0206c1901"/><anchor xml:id="beg0206c1901" n="0206c1901"/>已<anchor xml:id="end0206c1901"/>。</p>
<lb ed="X" n="0206c20"/><lb ed="R094" n="0874b11"/><p xml:id="pX26p0206c2001">△二別明五敎。三。初五敎師宗。</p>
<lb ed="X" n="0206c21"/><lb ed="R094" n="0874b12"/><p xml:id="pX26p0206c2101">二別明五敎。然求其此方集判敎開宗之大成者。唯
<lb ed="X" n="0206c22"/><lb ed="R094" n="0874b13"/>賢首祖師一人也。祖師夙乘悲願示生堪忍。妙智難
<lb ed="X" n="0206c23"/><lb ed="R094" n="0874b14"/>測。影響化世。故註釋則明如秉燭。端若析薪。講說則
<lb ed="X" n="0206c24"/><lb ed="R094" n="0874b15"/>神光入室。威神震地。金輪聖主。隆以國師之渥。淸涼
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0207a" n="0207a"/>
<lb ed="X" n="0207a01"/><lb ed="R094" n="0874b16"/>圭峰。仰爲開宗之範。所謂重明性月。大振玄風。師之
<lb ed="X" n="0207a02"/><lb ed="R094" n="0874b17"/>力也。所立五敎。卽小始終頓圓。謂理果俱偏。故目爲
<lb ed="X" n="0207a03"/><lb ed="R094" n="0874b18"/>小。未盡大乘法理。故立爲始。稱理俱成佛道。故名曰
<lb ed="X" n="0207a04"/><lb ed="R094" n="0875a01"/>終。一法叵得卽證。故稱乎頓。信解行證。一具一切。帝
<lb ed="X" n="0207a05"/><lb ed="R094" n="0875a02"/>網重重。主伴無盡。卽名爲圓。此大師據一代敎法。立
<lb ed="X" n="0207a06"/><lb ed="R094" n="0875a03"/>此五敎之本意也。於此五中。天台不立頓敎。以天台
<lb ed="X" n="0207a07"/><lb ed="R094" n="0875a04"/>所立四敎中。皆有絕言思之妙。賢首謂此絕言思之
<lb ed="X" n="0207a08"/><lb ed="R094" n="0875a05"/>妙。爲一類頓機所設。故立爲頓。況順禪宗。故知別立
<lb ed="X" n="0207a09"/><lb ed="R094" n="0875a06"/>甚爲允當。然此五敎。璞玉渾金。義豐言簡。卽諸佛再
<lb ed="X" n="0207a10"/><lb ed="R094" n="0875a07"/>世。不易其言。妙哉眞模。萬代無斁也。</p>
<lb ed="X" n="0207a11"/><lb ed="R094" n="0875a08"/><p xml:id="pX26p0207a1101">△二五敎法相。</p>
<lb ed="X" n="0207a12"/><lb ed="R094" n="0875a09"/><p xml:id="pX26p0207a1201">若約所說法相明五敎者。如華嚴大疏云。一小敎。但
<lb ed="X" n="0207a13"/><lb ed="R094" n="0875a10"/>說七十五法。唯明人空。縱少說法空。亦不明顯。卽依
<lb ed="X" n="0207a14"/><lb ed="R094" n="0875a11"/>六識三毒。建立染淨根本。故阿含云。貪欲嗔恚癡。是
<lb ed="X" n="0207a15"/><lb ed="R094" n="0875a12"/>世根本。未盡法源。故多諍論。部執不同。</p>
<lb ed="X" n="0207a16"/><lb ed="R094" n="0875a13"/><p xml:id="pX26p0207a1601">二始敎。廣說法相。少說法性。所說法性。卽法相數。如
<lb ed="X" n="0207a17"/><lb ed="R094" n="0875a14"/>六無爲。在百法中。決擇分明。故少諍論。</p>
<lb ed="X" n="0207a18"/><lb ed="R094" n="0875a15"/><p xml:id="pX26p0207a1801">三終敎。少說法相。多說法性。所說法相。亦會歸性。如
<lb ed="X" n="0207a19"/><lb ed="R094" n="0875a16"/>華嚴明因果理事五對。一一不離法界。楞嚴明四科
<lb ed="X" n="0207a20"/><lb ed="R094" n="0875a17"/>七大。法法全歸如來藏性等。</p>
<lb ed="X" n="0207a21"/><lb ed="R094" n="0875a18"/><p xml:id="pX26p0207a2101">四頓敎。總不說法相。唯辯眞性。亦無八識差別之相。
<lb ed="X" n="0207a22"/><lb ed="R094" n="0875b01"/>一切所有。唯是妄想。五法三性皆空。八識二我俱遣。
<lb ed="X" n="0207a23"/><lb ed="R094" n="0875b02"/>訶敎勸離。毀相泯心。生心卽妄。不生卽佛。亦無佛不
<lb ed="X" n="0207a24"/><lb ed="R094" n="0875b03"/>佛。無生不生。如淨名杜口。釋迦掩室。是其義也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0207b" n="0207b"/>
<lb ed="X" n="0207b01"/><lb ed="R094" n="0875b04"/><p xml:id="pX26p0207b0101">五圓敎。所說唯是無盡法界。性海圓融。緣起無礙。相
<lb ed="X" n="0207b02"/><lb ed="R094" n="0875b05"/>卽相入。如因陀羅網。重重無際。微細相容。主伴無盡。
<lb ed="X" n="0207b03"/><lb ed="R094" n="0875b06"/>十十法門。各攝法界。如華嚴所明。然此五敎。非局一
<lb ed="X" n="0207b04"/><lb ed="R094" n="0875b07"/>經。以一經容有多敎故。又一敎亦攝多經故。</p>
<lb ed="X" n="0207b05"/><lb ed="R094" n="0875b08"/><p xml:id="pX26p0207b0501">△三明敎相攝。</p>
<lb ed="X" n="0207b06"/><lb ed="R094" n="0875b09"/><p xml:id="pX26p0207b0601">五敎與此經相攝者。謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0207b0601" n="0207b0601"/><anchor xml:id="beg0207b0601" n="0207b0601"/>已<anchor xml:id="end0207b0601"/>知五敎。徧布羣經。未悉此
<lb ed="X" n="0207b07"/><lb ed="R094" n="0875b10"/>經。與彼何攝。今顯此義。略作三門。一彼全攝此。此分
<lb ed="X" n="0207b08"/><lb ed="R094" n="0875b11"/>攝彼。卽圓敎也。謂彼圓敎。與衆典爲洪源。攝羣經爲
<lb ed="X" n="0207b09"/><lb ed="R094" n="0875b12"/>眷屬。然此經乃衆典羣經之數。彼旣與此爲洪源。此
<lb ed="X" n="0207b10"/><lb ed="R094" n="0875b13"/>又與彼爲眷屬。以深必該淺。故彼圓敎。全攝此經也。
<lb ed="X" n="0207b11"/><lb ed="R094" n="0875b14"/>此分攝彼者。謂此不思議品云。諸王大衆。聞說此經。
<lb ed="X" n="0207b12"/><lb ed="R094" n="0875b15"/>散華空中。成寶華座。十方諸佛。大衆同坐。說此般若。
<lb ed="X" n="0207b13"/><lb ed="R094" n="0875b16"/>乃至散曼殊沙華。空中變成金剛寶城。有師子奮迅
<lb ed="X" n="0207b14"/><lb ed="R094" n="0875b17"/>王佛。共十方諸佛菩薩大衆。說此般若。匿王大衆。見
<lb ed="X" n="0207b15"/><lb ed="R094" n="0875b18"/>此境界。乃云願三世諸佛。常說般若。至於釋迦。亦印
<lb ed="X" n="0207b16"/><lb ed="R094" n="0876a01"/>讚云。此經是諸佛菩薩母。不共功德。神通生處。諸佛
<lb ed="X" n="0207b17"/><lb ed="R094" n="0876a02"/>同說。且釋迦爲衆。又現一華入無量華。一佛土入無
<lb ed="X" n="0207b18"/><lb ed="R094" n="0876a03"/>量佛土。一刹塵佛土入無量刹塵佛土。一佛身入無
<lb ed="X" n="0207b19"/><lb ed="R094" n="0876a04"/>量衆生身。此一入多旣爾。多復入一亦然。海入毛孔。
<lb ed="X" n="0207b20"/><lb ed="R094" n="0876a05"/>芥納須彌。染淨互現。小大<g ref="#CB15325">逓</g>彰。生佛依正。俱不思議。
<lb ed="X" n="0207b21"/><lb ed="R094" n="0876a06"/>佛現此變時。女轉男身。得通三昧。乃至恒沙菩薩。現
<lb ed="X" n="0207b22"/><lb ed="R094" n="0876a07"/>身成佛。然觀此現華變座。十方諸佛同說般若。亦可
<lb ed="X" n="0207b23"/><lb ed="R094" n="0876a08"/>謂常恒妙說。通方極唱也。又刹塵互入無礙。因果相
<lb ed="X" n="0207b24"/><lb ed="R094" n="0876a09"/>攝交參。但非法爾如然。以是佛力變現。故謂此經。分
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0207c" n="0207c"/>
<lb ed="X" n="0207c01"/><lb ed="R094" n="0876a10"/>攝彼也。二此分攝彼。彼不攝此。卽小始也。謂此經始
<lb ed="X" n="0207c02"/><lb ed="R094" n="0876a11"/>終明。二空眞理。小敎但明人空。始終雖譚二空。未顯
<lb ed="X" n="0207c03"/><lb ed="R094" n="0876a12"/>勝義眞際法性。以此深亦該淺。故謂此經。分攝彼二。
<lb ed="X" n="0207c04"/><lb ed="R094" n="0876a13"/>又彼小敎。雖除我執。未達法空。始明二空。淘汰空有。
<lb ed="X" n="0207c05"/><lb ed="R094" n="0876a14"/>但逐機顯示。不同此經。佛佛同說。見聞隨喜。共證圓
<lb ed="X" n="0207c06"/><lb ed="R094" n="0876a15"/>伊。故彼小始。不攝此經。三彼此克體互相攝者。唯終
<lb ed="X" n="0207c07"/><lb ed="R094" n="0876a16"/>頓二敎也。謂彼終敎。備明染淨因果。凡有心者。定當
<lb ed="X" n="0207c08"/><lb ed="R094" n="0876a17"/>作佛。今經從凡至聖。以五忍位。歷三賢十地。等妙二
<lb ed="X" n="0207c09"/><lb ed="R094" n="0876a18"/>覺。斷障證眞。但發大心。俱成佛果。如後菩薩。奉持二
<lb ed="X" n="0207c10"/><lb ed="R094" n="0876b01"/>品。十四忍位。廣明行相。故與終敎。敵體相攝。又彼頓
<lb ed="X" n="0207c11"/><lb ed="R094" n="0876b02"/>敎。明一念不生。卽名爲佛。今經修證。因果。俱要忘心
<lb ed="X" n="0207c12"/><lb ed="R094" n="0876b03"/>頓證。不涉言思。後每段經。標徵釋結。俱明此義。故亦
<lb ed="X" n="0207c13"/><lb ed="R094" n="0876b04"/>與頓。必全攝也。</p>
<lb ed="X" n="0207c14"/><lb ed="R094" n="0876b05"/><p xml:id="pX26p0207c1401">△三釋諸宗對辯。三。初叙師承。</p>
<lb ed="X" n="0207c15"/><lb ed="R094" n="0876b06"/><p xml:id="pX26p0207c1501">三諸宗對辨者。古謂權實對辨。以其不離始終二敎
<lb ed="X" n="0207c16"/><lb ed="R094" n="0876b07"/>言之。旣前敎攝。<anchor xml:id="nkr_note_add_0207c1601" n="0207c1601"/><anchor xml:id="beg0207c1601" n="0207c1601"/>已<anchor xml:id="end0207c1601"/>明權實。故此立爲諸宗。然亦不濫
<lb ed="X" n="0207c17"/><lb ed="R094" n="0876b08"/>敎攝也。盖敎出自吾佛金口。以一經容有多敎故。宗
<lb ed="X" n="0207c18"/><lb ed="R094" n="0876b09"/>出自祖師情尙。以一宗容有多經故。意取佛祖。心心
<lb ed="X" n="0207c19"/><lb ed="R094" n="0876b10"/>相印。口口相傳。立爲標準。楷定正義。庶不支岐於邪
<lb ed="X" n="0207c20"/><lb ed="R094" n="0876b11"/>小也。然大小乘。各有所崇。今唯取始終二敎所宗尙
<lb ed="X" n="0207c21"/><lb ed="R094" n="0876b12"/>者有三。一法性宗。始自賢首祖師。宗華嚴大經。幷法
<lb ed="X" n="0207c22"/><lb ed="R094" n="0876b13"/>華涅槃所立。淸涼圭峰等。皆宗承也。二法相宗。三破
<lb ed="X" n="0207c23"/><lb ed="R094" n="0876b14"/>相宗。此二宗。出自西域<name role="" type="person">那爛陀寺</name>。同時有二大德。一
<lb ed="X" n="0207c24"/><lb ed="R094" n="0876b15"/>戒賢論師。依解深密經。立三時敎。以法相大乘爲了
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0208a" n="0208a"/>
<lb ed="X" n="0208a01"/><lb ed="R094" n="0876b16"/>義。二智光論師。依般若等經。立三時敎。以無相大乘
<lb ed="X" n="0208a02"/><lb ed="R094" n="0876b17"/>爲眞了義。</p>
<lb ed="X" n="0208a03"/><lb ed="R094" n="0876b18"/><p xml:id="pX26p0208a0301">△二列三宗。三。初列法性。</p>
<lb ed="X" n="0208a04"/><lb ed="R094" n="0877a01"/><p xml:id="pX26p0208a0401">一唯一乘。以佛性唯一。故唯一乘。初小乘。次三乘。爲
<lb ed="X" n="0208a05"/><lb ed="R094" n="0877a02"/>不了。後唯一乘爲了。如法華等經云云。二唯一性。以
<lb ed="X" n="0208a06"/><lb ed="R094" n="0877a03"/>依法華涅槃。皆言一切衆生。平等一性。是以趣寂聲
<lb ed="X" n="0208a07"/><lb ed="R094" n="0877a04"/>聞。餘國作佛。闡提有佛性故。三唯心眞。以八種識心
<lb ed="X" n="0208a08"/><lb ed="R094" n="0877a05"/>通如來藏故。四眞如隨緣。以立八識。繇眞妄和合而
<lb ed="X" n="0208a09"/><lb ed="R094" n="0877a06"/>成。非一非異。故是眞如。隨緣成立。五三性空有卽。以
<lb ed="X" n="0208a10"/><lb ed="R094" n="0877a07"/>依他無性。卽是圓成。六生佛不增減。以一理齊平。故
<lb ed="X" n="0208a11"/><lb ed="R094" n="0877a08"/>不增減。七二諦空有卽。以第一義空。該通眞妄。眞非
<lb ed="X" n="0208a12"/><lb ed="R094" n="0877a09"/>俗外。卽俗而眞故。八四相同時。以四相同時體性卽
<lb ed="X" n="0208a13"/><lb ed="R094" n="0877a10"/>滅。九能所斷證卽。以緣境斷惑。不二卽二。有能所斷。
<lb ed="X" n="0208a14"/><lb ed="R094" n="0877a11"/>二而不二。誰爲內證。照惑無本。卽是智體。照體無自。
<lb ed="X" n="0208a15"/><lb ed="R094" n="0877a12"/>卽是證如。非智外如。爲智所證。非如外智。能證於如。
<lb ed="X" n="0208a16"/><lb ed="R094" n="0877a13"/>十佛身無爲。以世出世智。依如來藏。始本不二。有爲
<lb ed="X" n="0208a17"/><lb ed="R094" n="0877a14"/>無爲。非一非異。故佛化身。卽常卽法。不墮諸類。況於
<lb ed="X" n="0208a18"/><lb ed="R094" n="0877a15"/>報體。卽體之智。非相所遷。</p>
<lb ed="X" n="0208a19"/><lb ed="R094" n="0877a16"/><p xml:id="pX26p0208a1901">△二列法相。</p>
<lb ed="X" n="0208a20"/><lb ed="R094" n="0877a17"/><p xml:id="pX26p0208a2001">一三乘。以有五性。故乘立三。初小乘。次一乘。俱爲不
<lb ed="X" n="0208a21"/><lb ed="R094" n="0877a18"/>了。後具三乘爲了。如深密云云。二五性。以依楞伽等
<lb ed="X" n="0208a22"/><lb ed="R094" n="0877b01"/>文。皆說五性。又謂法爾種子。有無永別。是故五性決
<lb ed="X" n="0208a23"/><lb ed="R094" n="0877b02"/>定不同。三唯心妄。以言八識從惑業生。依生滅識。建
<lb ed="X" n="0208a24"/><lb ed="R094" n="0877b03"/>立生死。及涅槃因。四眞如凝然。以謂八識。旣從業生。
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0208b" n="0208b"/>
<lb ed="X" n="0208b01"/><lb ed="R094" n="0877b04"/>故立眞如。常恒不變。五三性空有離。以依他起性。似
<lb ed="X" n="0208b02"/><lb ed="R094" n="0877b05"/>有不無。非卽無性。眞空圓成。說經空義。但約所執。此
<lb ed="X" n="0208b03"/><lb ed="R094" n="0877b06"/>明徧計是空。依圓是有。六生佛不增減。以三性五性
<lb ed="X" n="0208b04"/><lb ed="R094" n="0877b07"/>不同。故說一分衆生。決不成佛。名生界不減。七二諦
<lb ed="X" n="0208b05"/><lb ed="R094" n="0877b08"/>空有離。以謂眞俗二諦。迢然不同。非斷非常。果生因
<lb ed="X" n="0208b06"/><lb ed="R094" n="0877b09"/>滅。八四相前後。以謂四相前後。滅表後無。九能所斷
<lb ed="X" n="0208b07"/><lb ed="R094" n="0877b10"/>證離。以謂根後。緣境斷惑。義說雙觀。決定別照。以有
<lb ed="X" n="0208b08"/><lb ed="R094" n="0877b11"/>爲智。證無爲理。義說不異。而實非一。十佛身有爲。以
<lb ed="X" n="0208b09"/><lb ed="R094" n="0877b12"/>言出世智。依生滅識種。故四智心品。爲相所遷。佛果
<lb ed="X" n="0208b10"/><lb ed="R094" n="0877b13"/>報身。有爲無漏。以上性相二宗。淸涼於華嚴大疏。略
<lb ed="X" n="0208b11"/><lb ed="R094" n="0877b14"/>會通云。若知二敎權實。二宗亦不相違。謂就機則三。
<lb ed="X" n="0208b12"/><lb ed="R094" n="0877b15"/>約法則一。新熏則五。本有無二等。</p>
<lb ed="X" n="0208b13"/><lb ed="R094" n="0877b16"/><p xml:id="pX26p0208b1301">△三列破相。</p>
<lb ed="X" n="0208b14"/><lb ed="R094" n="0877b17"/><p xml:id="pX26p0208b1401">三破相有五。一無性。謂以諸法無性爲眞如。二眞智。
<lb ed="X" n="0208b15"/><lb ed="R094" n="0877b18"/>謂以能了無性者爲智。三二諦。謂以色等爲俗諦。空
<lb ed="X" n="0208b16"/><lb ed="R094" n="0878a01"/>爲眞諦。四三性空有。謂有是徧計。空謂圓成。五佛德
<lb ed="X" n="0208b17"/><lb ed="R094" n="0878a02"/>空。謂雖說佛身。五求不得。得乃虗妄。無得乃眞。離一
<lb ed="X" n="0208b18"/><lb ed="R094" n="0878a03"/>切相。名佛功德。淸涼以法性對破相亦有五對。謂一
<lb ed="X" n="0208b19"/><lb ed="R094" n="0878a04"/>本性性。以常住眞心爲眞如。二眞知性。以一心眞實。
<lb ed="X" n="0208b20"/><lb ed="R094" n="0878a05"/>本自能知爲知。三三諦性。於前二諦。加第一義諦。謂
<lb ed="X" n="0208b21"/><lb ed="R094" n="0878a06"/>一眞心性。非空非有。能空能有。四三性空有性。謂徧
<lb ed="X" n="0208b22"/><lb ed="R094" n="0878a07"/>計情有理無。依他相有性無。圓成情無理有。相無性
<lb ed="X" n="0208b23"/><lb ed="R094" n="0878a08"/>有。五佛德有性。謂諸佛常樂我淨。眞實功德身智通
<lb ed="X" n="0208b24"/><lb ed="R094" n="0878a09"/>光。一一無盡。性自本有。不假機緣。略辨此五。餘可例
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0208c" n="0208c"/>
<lb ed="X" n="0208c01"/><lb ed="R094" n="0878a10"/>知。淸涼會通云。然得意者。亦不相違。謂一切法。旣皆
<lb ed="X" n="0208c02"/><lb ed="R094" n="0878a11"/>是眞心緣起。緣起無性。還是眞心。始不異本。如外無
<lb ed="X" n="0208c03"/><lb ed="R094" n="0878a12"/>智。餘諦性等。例之可明。問。古德以法性對法相十別。
<lb ed="X" n="0208c04"/><lb ed="R094" n="0878a13"/>對破相五別。皆二宗合之而列。今子以三宗各別列
<lb ed="X" n="0208c05"/><lb ed="R094" n="0878a14"/>者。何也。答。古德意以法性超於法相破相二宗。合而
<lb ed="X" n="0208c06"/><lb ed="R094" n="0878a15"/>列之。以顯法性優勝。令衆依之修道悟入。以證無上
<lb ed="X" n="0208c07"/><lb ed="R094" n="0878a16"/>覺道。今意將此經旨趣。對彼三宗數量攝屬。故各別
<lb ed="X" n="0208c08"/><lb ed="R094" n="0878a17"/>開列<anchor xml:id="nkr_note_add_0208c0801" n="0208c0801"/><anchor xml:id="beg0208c0801" n="0208c0801"/>已<anchor xml:id="end0208c0801"/>竟。後便用今經明相屬也。</p>
<lb ed="X" n="0208c09"/><lb ed="R094" n="0878a18"/><p xml:id="pX26p0208c0901">△三明宗相攝。</p>
<lb ed="X" n="0208c10"/><lb ed="R094" n="0878b01"/><p xml:id="pX26p0208c1001">三相攝者。謂三宗義相。剖列皎然。未審此經。與彼三
<lb ed="X" n="0208c11"/><lb ed="R094" n="0878b02"/>宗。云何攝屬。略立三門。一彼不攝此。卽法相一宗。以
<lb ed="X" n="0208c12"/><lb ed="R094" n="0878b03"/>是此經。觀照般若。從凡至聖。乃至極果。所破法相。遣
<lb ed="X" n="0208c13"/><lb ed="R094" n="0878b04"/>之又遣。無遣遣故。二此分攝彼。卽破相宗。謂是此經。
<lb ed="X" n="0208c14"/><lb ed="R094" n="0878b05"/>所破法相。所顯空故。般若部中。多譚空故。然彼但明
<lb ed="X" n="0208c15"/><lb ed="R094" n="0878b06"/>人法單空。未明重空亦遣之空。縱至重空亦遣。未極
<lb ed="X" n="0208c16"/><lb ed="R094" n="0878b07"/>於同眞際等法性。故名此經。分攝彼也。三敵體攝屬
<lb ed="X" n="0208c17"/><lb ed="R094" n="0878b08"/>者。卽法性一宗。彼此互相攝也。何則。云變現十方佛
<lb ed="X" n="0208c18"/><lb ed="R094" n="0878b09"/>土。各現百億師子寶座。佛坐其上廣說法要。乃至其
<lb ed="X" n="0208c19"/><lb ed="R094" n="0878b10"/>中諸佛。各各宣說一乘實相般若。此卽法性一乘爲
<lb ed="X" n="0208c20"/><lb ed="R094" n="0878b11"/>了義也。後云自性淸淨。卽本覺性。卽是諸佛一切智
<lb ed="X" n="0208c21"/><lb ed="R094" n="0878b12"/>智。繇此得爲衆生之本。又云一切衆生。此爲覺性。如
<lb ed="X" n="0208c22"/><lb ed="R094" n="0878b13"/>是之義。徧於一經。此卽法性一性義也。後云一切諸
<lb ed="X" n="0208c23"/><lb ed="R094" n="0878b14"/>佛。於般若中生。或滅或化。而實無生滅化相。此卽俗
<lb ed="X" n="0208c24"/><lb ed="R094" n="0878b15"/>而眞。明不生滅之眞心隨緣不變也。又云然諸有情。
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0209a" n="0209a"/>
<lb ed="X" n="0209a01"/><lb ed="R094" n="0878b16"/>於久遠劫。初刹那識。異於木石。<note place="inline">此明眞識</note>生得染淨。各自
<lb ed="X" n="0209a02"/><lb ed="R094" n="0878b17"/>能爲無量無數染淨識。<note place="inline">此卽眞妄和合而生藏識</note>經初刹那不可
<lb ed="X" n="0209a03"/><lb ed="R094" n="0878b18"/>說劫。乃至金剛。終一刹那。有不可說不可說識。生諸
<lb ed="X" n="0209a04"/><lb ed="R094" n="0879a01"/>有情色心二法。旣云初刹那識生無量識等。則知皆
<lb ed="X" n="0209a05"/><lb ed="R094" n="0879a02"/>明具分唯識。故卽性宗眞唯心義也。後云。一切衆生
<lb ed="X" n="0209a06"/><lb ed="R094" n="0879a03"/>性無生滅。<note place="inline">卽眞如也</note>繇諸法集幻化而有。<note place="inline">卽隨緣也</note>蘊處界相。
<lb ed="X" n="0209a07"/><lb ed="R094" n="0879a04"/>無合無散。法同法性。寂然空故。<note place="inline">卽不變義</note>以此眞如法性。
<lb ed="X" n="0209a08"/><lb ed="R094" n="0879a05"/>正隨緣時。卽不變故。非法相凝然。卽法性隨緣義也。
<lb ed="X" n="0209a09"/><lb ed="R094" n="0879a06"/>後云敎化四生。幷觀染淨諸法。不觀色相。不觀色如。
<lb ed="X" n="0209a10"/><lb ed="R094" n="0879a07"/>以諸法性。卽眞空故。無來無去。無生無滅。同眞際。等
<lb ed="X" n="0209a11"/><lb ed="R094" n="0879a08"/>法性。無二無別。猶如虗空。據此。則經明無性卽空。空
<lb ed="X" n="0209a12"/><lb ed="R094" n="0879a09"/>卽實性。更無二體。不同法相。但空徧計。依他猶存。故
<lb ed="X" n="0209a13"/><lb ed="R094" n="0879a10"/>卽法性依他無性。卽是圓成義也。後云佛及衆生。一
<lb ed="X" n="0209a14"/><lb ed="R094" n="0879a11"/>而無二。又云若欲諸法。而得不動。不生不滅。無相<note place="inline">增也</note>
<lb ed="X" n="0209a15"/><lb ed="R094" n="0879a12"/>無無相。<note place="inline">減也</note>。不應起見。何以故。以一切法皆如也。諸佛
<lb ed="X" n="0209a16"/><lb ed="R094" n="0879a13"/>法僧皆如也。據此。則諸法三寶。皆如如佛。何有增減。
<lb ed="X" n="0209a17"/><lb ed="R094" n="0879a14"/>眞性旣等。說一切衆生。一時成佛。不可以法性。增減
<lb ed="X" n="0209a18"/><lb ed="R094" n="0879a15"/>法性。猶如虗空。不可移西添東。減東增西。卽法性一
<lb ed="X" n="0209a19"/><lb ed="R094" n="0879a16"/>理齊平。生佛二界。不增減義也。後二諦品中。廣明眞
<lb ed="X" n="0209a20"/><lb ed="R094" n="0879a17"/>非俗外。卽俗而眞。斯則二而不二。不二而二。一二自
<lb ed="X" n="0209a21"/><lb ed="R094" n="0879a18"/>在。爲眞勝義諦。卽此勝義。眞妄皆空。不落斷常。寧容
<lb ed="X" n="0209a22"/><lb ed="R094" n="0879b01"/>空有。逈出言思。非獨妄有眞空。眞空妄有義故。卽法
<lb ed="X" n="0209a23"/><lb ed="R094" n="0879b02"/>性第一勝義。該通眞妄相卽義也。後云一切法等。卽
<lb ed="X" n="0209a24"/><lb ed="R094" n="0879b03"/>生卽滅。卽有卽無。刹那刹那。亦復如是。盖若得無念。
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0209b" n="0209b"/>
<lb ed="X" n="0209b01"/><lb ed="R094" n="0879b04"/>四相平等。了無前後。冥同眞際。所謂法性融通。故使
<lb ed="X" n="0209b02"/><lb ed="R094" n="0879b05"/>相非相而交參。生不生以無礙。卽法性四相同時。體
<lb ed="X" n="0209b03"/><lb ed="R094" n="0879b06"/>性卽滅爲滅義也。後奉持一品。廣明緣境斷惑。內證
<lb ed="X" n="0209b04"/><lb ed="R094" n="0879b07"/>無相。卽斷證而無斷證之義。葢以法界寂然。理智無
<lb ed="X" n="0209b05"/><lb ed="R094" n="0879b08"/>二。明與無明。其性平等。若存能所。非眞見證。故今經
<lb ed="X" n="0209b06"/><lb ed="R094" n="0879b09"/>初地中。卽謂初無相智。照勝義諦。一相平等。非相非
<lb ed="X" n="0209b07"/><lb ed="R094" n="0879b10"/>無相等。據此豈存能所斷證乎。故卽法性能所斷證
<lb ed="X" n="0209b08"/><lb ed="R094" n="0879b11"/>卽義也。後云觀身實相。觀佛亦然。無前際。無後際。無
<lb ed="X" n="0209b09"/><lb ed="R094" n="0879b12"/>中際。擴充之。寂寥於萬化之域。顯德於重玄之門。此
<lb ed="X" n="0209b10"/><lb ed="R094" n="0879b13"/>則卽常卽法。佛身無爲不墮諸數。全同藏性。總是無
<lb ed="X" n="0209b11"/><lb ed="R094" n="0879b14"/>爲無復本始之始。豈同有爲而有遷相。故卽法性佛
<lb ed="X" n="0209b12"/><lb ed="R094" n="0879b15"/>身無爲義也。如是義類徧布一經。名同般若義詮法
<lb ed="X" n="0209b13"/><lb ed="R094" n="0879b16"/>性。故知此經。具攝法性。十義無疑。夫三宗相對。法性
<lb ed="X" n="0209b14"/><lb ed="R094" n="0879b17"/>深於相破二宗。今經義旣同於法性。則知此經。亦分
<lb ed="X" n="0209b15"/><lb ed="R094" n="0879b18"/>攝彼二宗。今從勝邊。作此判之。吾宗義學。洗心翫之。
<lb ed="X" n="0209b16"/><lb ed="R094" n="0880a01"/>勿謂傷乎臆斷也。</p>
<lb ed="X" n="0209b17"/><lb ed="R094" n="0880a02"/><p xml:id="pX26p0209b1701">△四釋分齊幽深。二。初明有境智。二。初引論觀總
<lb ed="X" n="0209b18"/><lb ed="R094" n="0880a03"/>標。</p>
<lb ed="X" n="0209b19"/><lb ed="R094" n="0880a04"/><p xml:id="pX26p0209b1901">四分齊幽深者。夫諸佛出興。唯爲一事。千經所演。無
<lb ed="X" n="0209b20"/><lb ed="R094" n="0880a05"/>有餘乘。但以衆生根有大小。惑有厚薄。智有淺深。行
<lb ed="X" n="0209b21"/><lb ed="R094" n="0880a06"/>有遲速。吾佛循此機宜。所逗法義亦異。故西域東夏
<lb ed="X" n="0209b22"/><lb ed="R094" n="0880a07"/>弘宗樹敎。或順佛意。或順物機。義立大小偏圓。敎分
<lb ed="X" n="0209b23"/><lb ed="R094" n="0880a08"/>權實頓漸。若不取類顯揚。難知法義天壤。今欲盡此
<lb ed="X" n="0209b24"/><lb ed="R094" n="0880a09"/>玄微。先援論觀爲據。論乃<name role="" type="person">馬鳴</name>傳佛心印者所造。必
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0209c" n="0209c"/>
<lb ed="X" n="0209c01"/><lb ed="R094" n="0880a10"/>傳佛心。觀乃文殊化身。宗華嚴所立。必是實智。用此
<lb ed="X" n="0209c02"/><lb ed="R094" n="0880a11"/>較呈旨趣。如空合空一體。略作三門。一引起信五重。
<lb ed="X" n="0209c03"/><lb ed="R094" n="0880a12"/>爲所觀理境。二引法界三觀。爲能觀妙智。三結成旨
<lb ed="X" n="0209c04"/><lb ed="R094" n="0880a13"/>趣幽玄。</p>
<lb ed="X" n="0209c05"/><lb ed="R094" n="0880a14"/><p xml:id="pX26p0209c0501">△二依標別釋。三。初引起信五重。二。初論經合辨
<lb ed="X" n="0209c06"/><lb ed="R094" n="0880a15"/>今初論中五重者。初唯一心爲本源。二依一心開二
<lb ed="X" n="0209c07"/><lb ed="R094" n="0880a16"/>門。一眞如門。二生滅門。三依後門明二義。一者覺義。
<lb ed="X" n="0209c08"/><lb ed="R094" n="0880a17"/>二者不覺義。四依後義生三細。一業相。二轉相。三現
<lb ed="X" n="0209c09"/><lb ed="R094" n="0880a18"/>相。五依最後生六麤。一智相。卽法執俱生。二相續相。
<lb ed="X" n="0209c10"/><lb ed="R094" n="0880b01"/>卽法執分別。三執取相。卽我執俱生。四計名字相。卽
<lb ed="X" n="0209c11"/><lb ed="R094" n="0880b02"/>我執分別。上四皆惑。五起業相。六業繫苦相。上二業
<lb ed="X" n="0209c12"/><lb ed="R094" n="0880b03"/>果也。然論五重義相。卽前法性宗中十欵所具者。此
<lb ed="X" n="0209c13"/><lb ed="R094" n="0880b04"/>經旨趣。旣俱含攝法性義中。不必又引經中文義合
<lb ed="X" n="0209c14"/><lb ed="R094" n="0880b05"/>辨。況觀佛菩薩行品。朗然一心源眞如門。乃至護國
<lb ed="X" n="0209c15"/><lb ed="R094" n="0880b06"/>潛消七難。卽五六麤。不思議奉持品。皆明修斷證眞。
<lb ed="X" n="0209c16"/><lb ed="R094" n="0880b07"/>非因因果。而因果交徹。離空離有。而空有疊彰。寄位
<lb ed="X" n="0209c17"/><lb ed="R094" n="0880b08"/>權化。階降勝進。玄同五重法義。始終妙契心源也。</p>
<lb ed="X" n="0209c18"/><lb ed="R094" n="0880b09"/><p xml:id="pX26p0209c1801">△二通釋妨難。</p>
<lb ed="X" n="0209c19"/><lb ed="R094" n="0880b10"/><p xml:id="pX26p0209c1901">難云。般若爲破相空宗。古德名言刊定。今子云何以
<lb ed="X" n="0209c20"/><lb ed="R094" n="0880b11"/>始敎。全具性宗十義。而又引論五重爲分齊耶。答。空
<lb ed="X" n="0209c21"/><lb ed="R094" n="0880b12"/>宗始敎。古就所詮立此名目。八部玄文皆同此攝。然
<lb ed="X" n="0209c22"/><lb ed="R094" n="0880b13"/>仁王一經。名同般若。所詮義旨。逈異餘經。故後文明
<lb ed="X" n="0209c23"/><lb ed="R094" n="0880b14"/>行修地位。空有雙彰。染淨心境眞妄無二。義理幽遠。
<lb ed="X" n="0209c24"/><lb ed="R094" n="0880b15"/>全是性宗。故十義明詮。非爲過也。況論五重。古今弘
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0210a" n="0210a"/>
<lb ed="X" n="0210a01"/><lb ed="R094" n="0880b16"/>敎。皆爲能量。今論與經。義味無二。實謂幽玄也。</p>
<lb ed="X" n="0210a02"/><lb ed="R094" n="0880b17"/><p xml:id="pX26p0210a0201">△二引法界三觀。二。初標列科目。</p>
<lb ed="X" n="0210a03"/><lb ed="R094" n="0880b18"/><p xml:id="pX26p0210a0301">二引法界三觀爲能觀妙智明分同者。二。初據經明
<lb ed="X" n="0210a04"/><lb ed="R094" n="0881a01"/>同。二再釋妨難。初中有三。一攝歸眞實。二彰其無礙。
<lb ed="X" n="0210a05"/><lb ed="R094" n="0881a02"/>三周徧含容。然此三者。卽名唯法界。義通此經。故略
<lb ed="X" n="0210a06"/><lb ed="R094" n="0881a03"/>錄大疏。皆顯此中所詮法義。與彼若合符節也。問。法
<lb ed="X" n="0210a07"/><lb ed="R094" n="0881a04"/>界圓融。一切卽入。理極深玄。不可思議。華嚴詮此。是
<lb ed="X" n="0210a08"/><lb ed="R094" n="0881a05"/>所相應。今經譚空。何云同耶。答。宗雖不齊。理實可會。
<lb ed="X" n="0210a09"/><lb ed="R094" n="0881a06"/>且彼旣全攝此經。此何礙分同於彼。況今經一切皆
<lb ed="X" n="0210a10"/><lb ed="R094" n="0881a07"/>空。宛同法界初門。有無相成。符合理事無礙。佛現神
<lb ed="X" n="0210a11"/><lb ed="R094" n="0881a08"/>力。略開周徧含容。所謂分同。良在茲矣。其猶百川雖
<lb ed="X" n="0210a12"/><lb ed="R094" n="0881a09"/>小。水性全同滄溟。衆星縱廣。森列皆拱北辰。而謂今
<lb ed="X" n="0210a13"/><lb ed="R094" n="0881a10"/>經分同法界。非臆斷也。古云。以深爲淺。則有謗法之
<lb ed="X" n="0210a14"/><lb ed="R094" n="0881a11"/>愆。以淺爲深。則有扶理之德。誠哉言也。且圭峰引此
<lb ed="X" n="0210a15"/><lb ed="R094" n="0881a12"/>而釋觀門。豈有理殊而引之耶。</p>
<lb ed="X" n="0210a16"/><lb ed="R094" n="0881a13"/><p xml:id="pX26p0210a1601">△二依標別釋。四。初攝歸眞實。</p>
<lb ed="X" n="0210a17"/><lb ed="R094" n="0881a14"/><p xml:id="pX26p0210a1701">初中攝歸眞實。卽眞空絕相觀。正如今經。心境眞妄。
<lb ed="X" n="0210a18"/><lb ed="R094" n="0881a15"/>聖凡因果。理事染淨等法一切皆空故。此有四門。一
<lb ed="X" n="0210a19"/><lb ed="R094" n="0881a16"/>會色歸空觀。有四義門。前三同言色不卽空。以卽空
<lb ed="X" n="0210a20"/><lb ed="R094" n="0881a17"/>故。釋義有異。皆爲揀情。第四顯解云。色卽是空。以無
<lb ed="X" n="0210a21"/><lb ed="R094" n="0881a18"/>性故。一色旣爾。萬法皆然。今經云一切法空。不卽頑
<lb ed="X" n="0210a22"/><lb ed="R094" n="0881b01"/>空斷空。卽揀情也。以色心無體。卽是眞空。卽顯解也。
<lb ed="X" n="0210a23"/><lb ed="R094" n="0881b02"/>旣爾揀情顯解。卽同彼初門之旨。二明空卽色觀。亦
<lb ed="X" n="0210a24"/><lb ed="R094" n="0881b03"/>有四門。前三揀情。準前言同釋別。但翻前云空不卽
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0210b" n="0210b"/>
<lb ed="X" n="0210b01"/><lb ed="R094" n="0881b04"/>色。以卽色故。第四顯解云。空卽是色。以凡是眞空。必
<lb ed="X" n="0210b02"/><lb ed="R094" n="0881b05"/>不異色。故後經云。世諦幻法無名無相無義。又云菩
<lb ed="X" n="0210b03"/><lb ed="R094" n="0881b06"/>薩住無分別。無彼此相。無自他相。<note place="inline">空也</note>常行化他。<note place="inline">卽色也</note>
<lb ed="X" n="0210b04"/><lb ed="R094" n="0881b07"/>此皆同彼二門之義。三空色無礙觀。謂色不盡而空
<lb ed="X" n="0210b05"/><lb ed="R094" n="0881b08"/>現。空卽色而空不隱。空色一味。眞俗平等。後文云。一
<lb ed="X" n="0210b06"/><lb ed="R094" n="0881b09"/>切諸法。卽有卽空。又云以有情空置涅槃空。以菩提
<lb ed="X" n="0210b07"/><lb ed="R094" n="0881b10"/>空置有情空。皆同彼三門義也。四泯絕無寄觀。謂此
<lb ed="X" n="0210b08"/><lb ed="R094" n="0881b11"/>眞空。不可言卽色不卽色。不可言卽空不卽空。乃至
<lb ed="X" n="0210b09"/><lb ed="R094" n="0881b12"/>云不可亦不可。此語亦不受。逈絕無寄。言解不及。此
<lb ed="X" n="0210b10"/><lb ed="R094" n="0881b13"/>卽同今十八空義。遣之又遣。以至於無遣。重空更空。
<lb ed="X" n="0210b11"/><lb ed="R094" n="0881b14"/>不立一塵者也。妙哉般若。全同法界。然彼前二八門
<lb ed="X" n="0210b12"/><lb ed="R094" n="0881b15"/>揀情顯解。第三門中解終趣行。第四一門。繇前解成
<lb ed="X" n="0210b13"/><lb ed="R094" n="0881b16"/>行。行起解絕。今經空諸一切。亦在揀情破妄。顯妙明
<lb ed="X" n="0210b14"/><lb ed="R094" n="0881b17"/>眞。以成密多之行。此行成時。孰可思議者哉。</p>
<lb ed="X" n="0210b15"/><lb ed="R094" n="0881b18"/><p xml:id="pX26p0210b1501">△二彰其無礙。</p>
<lb ed="X" n="0210b16"/><lb ed="R094" n="0882a01"/><p xml:id="pX26p0210b1601">第二彰其無礙者。卽彼理事無礙觀也。以約理事色
<lb ed="X" n="0210b17"/><lb ed="R094" n="0882a02"/>空相望明義。彼有五對十門。一相徧對。卽事理相徧
<lb ed="X" n="0210b18"/><lb ed="R094" n="0882a03"/>二門。一謂理不異事。能徧事中故。今經一切同空。諸
<lb ed="X" n="0210b19"/><lb ed="R094" n="0882a04"/>法皆如。旣空旣如。理徧事矣。二謂事無別體。還如理
<lb ed="X" n="0210b20"/><lb ed="R094" n="0882a05"/>徧故。今經以一空門。卽空一切。以一有門。卽有一切。
<lb ed="X" n="0210b21"/><lb ed="R094" n="0882a06"/>卽同性宗一性義也。二相作對。卽事理相成二門。一
<lb ed="X" n="0210b22"/><lb ed="R094" n="0882a07"/>謂以有空義故。一切法得成。如攬一水。方成萬波故。
<lb ed="X" n="0210b23"/><lb ed="R094" n="0882a08"/>今經明諸佛生化。皆依般若。若離眞心。無別有體。此
<lb ed="X" n="0210b24"/><lb ed="R094" n="0882a09"/>卽性宗。具分唯識。眞如隨緣兩義。二謂以事相虗。能
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0210c" n="0210c"/>
<lb ed="X" n="0210c01"/><lb ed="R094" n="0882a10"/>顯實理故。今經法法皆空。全彰自性。了達不二。直入
<lb ed="X" n="0210c02"/><lb ed="R094" n="0882a11"/>勝義。此卽性宗依他無性。卽是圓成也。三相害對。卽
<lb ed="X" n="0210c03"/><lb ed="R094" n="0882a12"/>事理相違二門。一謂理旣全理。則事相皆盡故。今經
<lb ed="X" n="0210c04"/><lb ed="R094" n="0882a13"/>明了知一二。卽勝義諦。離般若外。非如實相。卽性宗
<lb ed="X" n="0210c05"/><lb ed="R094" n="0882a14"/>生佛二界不增減。無相平等義也。二謂隨緣成事。動
<lb ed="X" n="0210c06"/><lb ed="R094" n="0882a15"/>顯靜隱故。今經明取著一二。卽世俗事。未成佛時。菩
<lb ed="X" n="0210c07"/><lb ed="R094" n="0882a16"/>提爲煩惱故等。四相卽對。卽理事相卽二門。一謂事
<lb ed="X" n="0210c08"/><lb ed="R094" n="0882a17"/>必理故。擧體卽事。例如空卽是色。方隱眞空故。今經
<lb ed="X" n="0210c09"/><lb ed="R094" n="0882a18"/>以諸有爲法。因緣幻有。染著虗妄。便爲相縛。二謂因
<lb ed="X" n="0210c10"/><lb ed="R094" n="0882b01"/>緣無性。全體卽眞。如金與器。器全是金。今經明文字
<lb ed="X" n="0210c11"/><lb ed="R094" n="0882b02"/>章句。卽是眞如。非一切相。如實觀身。然此理事相卽
<lb ed="X" n="0210c12"/><lb ed="R094" n="0882b03"/>二門。盖顯如來藏。與阿賴耶。非一非異。卽理卽事。非
<lb ed="X" n="0210c13"/><lb ed="R094" n="0882b04"/>斷非常。起滅同時。斷證亡相。皆是相卽二門之義趣
<lb ed="X" n="0210c14"/><lb ed="R094" n="0882b05"/>也。五相非對。卽理事相非二門。一謂卽妄之眞。是眞
<lb ed="X" n="0210c15"/><lb ed="R094" n="0882b06"/>非妄。如卽波之水。是水非波。今經明諸法空處。眞照
<lb ed="X" n="0210c16"/><lb ed="R094" n="0882b07"/>朗然。妙智明時。妄計撇爾。二謂卽眞之妄。是妄非眞。
<lb ed="X" n="0210c17"/><lb ed="R094" n="0882b08"/>如卽濕之動。是動非濕故。幻法無實。依眞有相。妄惑
<lb ed="X" n="0210c18"/><lb ed="R094" n="0882b09"/>雖空。徧計成有。然此通前二門。卽攝性宗有爲無爲
<lb ed="X" n="0210c19"/><lb ed="R094" n="0882b10"/>不一不二之旨。了無餘蘊。上之十門。同一緣起。故云
<lb ed="X" n="0210c20"/><lb ed="R094" n="0882b11"/>無礙。若理望事。有成壞卽離之四。若事望理。有隱顯
<lb ed="X" n="0210c21"/><lb ed="R094" n="0882b12"/>一異之殊。逆順自在。同時頓起。無障無礙。今經色空
<lb ed="X" n="0210c22"/><lb ed="R094" n="0882b13"/>相望。當知亦爾。深思。令觀明現。</p>
<lb ed="X" n="0210c23"/><lb ed="R094" n="0882b14"/><p xml:id="pX26p0210c2301">△三周徧含融。</p>
<lb ed="X" n="0210c24"/><lb ed="R094" n="0882b15"/><p xml:id="pX26p0210c2401">第三周徧含融觀。卽事事無礙明義也。盖理旣具普
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0211a" n="0211a"/>
<lb ed="X" n="0211a01"/><lb ed="R094" n="0882b16"/>徧廣容二義。融於諸事。故諸事稱理。皆能周徧含容。
<lb ed="X" n="0211a02"/><lb ed="R094" n="0882b17"/>然有衆多義門。皆依此二義而立。故古德立十玄門。
<lb ed="X" n="0211a03"/><lb ed="R094" n="0882b18"/>今依彼門名。廣演此經。分同彼義。一者謂非空此法。
<lb ed="X" n="0211a04"/><lb ed="R094" n="0883a01"/>不空彼法。亦非空一。不空多法。以正空一法時。卽空
<lb ed="X" n="0211a05"/><lb ed="R094" n="0883a02"/>一切法故。正空染法時。卽空淨法故。般若圓明。眞照
<lb ed="X" n="0211a06"/><lb ed="R094" n="0883a03"/>無際。同時俱空。非有前後。故後經十八空中。內空之
<lb ed="X" n="0211a07"/><lb ed="R094" n="0883a04"/>般若。卽空十七空門。十七空之般若。卽還空內空。不
<lb ed="X" n="0211a08"/><lb ed="R094" n="0883a05"/>思議品。明一華入無量華。無量華入一華。俱明此義。
<lb ed="X" n="0211a09"/><lb ed="R094" n="0883a06"/>空旣如此。諸法亦然。此分同同時具足相應門。二者
<lb ed="X" n="0211a10"/><lb ed="R094" n="0883a07"/>謂大空法界事理。細空刹那生滅。卽空法界之般若
<lb ed="X" n="0211a11"/><lb ed="R094" n="0883a08"/>能空刹那。廣而能狹。卽空刹那之眞觀。能空法界。狹
<lb ed="X" n="0211a12"/><lb ed="R094" n="0883a09"/>而能廣。空法界時。卽空刹那之能所。盡入法界空中。
<lb ed="X" n="0211a13"/><lb ed="R094" n="0883a10"/>而法界非廣。空刹那時。卽空法界之能所。盡入刹那
<lb ed="X" n="0211a14"/><lb ed="R094" n="0883a11"/>空中。而刹那非狹。以分卽無分。無分卽分故。下文明
<lb ed="X" n="0211a15"/><lb ed="R094" n="0883a12"/>大海入一毛孔。須彌入一芥中。狹旣容廣。廣卽容狹。
<lb ed="X" n="0211a16"/><lb ed="R094" n="0883a13"/>此分同廣狹自在無礙門。三者謂卽此刹那空。舒<anchor xml:id="nkr_note_add_0211a1601" n="0211a1601"/><anchor xml:id="beg0211a1601" n="0211a1601"/>已<anchor xml:id="end0211a1601"/>
<lb ed="X" n="0211a17"/><lb ed="R094" n="0883a14"/>遍入一切法空中。卽攝一切法空。令入刹那空內。舒
<lb ed="X" n="0211a18"/><lb ed="R094" n="0883a15"/>攝同時。一多鎔融。彼觀有攝入四句。謂一入一切。一
<lb ed="X" n="0211a19"/><lb ed="R094" n="0883a16"/>入一。一切入一切。一切入一。互攝亦然。下文明一佛
<lb ed="X" n="0211a20"/><lb ed="R094" n="0883a17"/>土入無量佛土。無量佛土入一佛土等。俱明此義。以
<lb ed="X" n="0211a21"/><lb ed="R094" n="0883a18"/>容方入故。此分同一多相容不同門。四者謂空是卽
<lb ed="X" n="0211a22"/><lb ed="R094" n="0883b01"/>有之空。有是卽空之有。遂明卽空卽有。卽俗卽眞。然
<lb ed="X" n="0211a23"/><lb ed="R094" n="0883b02"/>此勝義眞空。廢<anchor xml:id="nkr_note_add_0211a2301" n="0211a2301"/><anchor xml:id="beg0211a2301" n="0211a2301"/>己<anchor xml:id="end0211a2301"/>同他。空卽是色。擧體全爲一切諸
<lb ed="X" n="0211a24"/><lb ed="R094" n="0883b03"/>法。攝他同<anchor xml:id="nkr_note_add_0211a2401" n="0211a2401"/><anchor xml:id="beg0211a2401" n="0211a2401"/>己<anchor xml:id="end0211a2401"/>。令彼萬法。總成一味勝義眞空。一多相
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0211b" n="0211b"/>
<lb ed="X" n="0211b01"/><lb ed="R094" n="0883b04"/>卽。溥容無礙。後云一塵刹土。入無量塵刹土。無量塵
<lb ed="X" n="0211b02"/><lb ed="R094" n="0883b05"/>刹土。入一塵刹土。上句擧一體全卽無量。下句攝廣
<lb ed="X" n="0211b03"/><lb ed="R094" n="0883b06"/>多還入一中。此分同諸法相卽自在門。五者謂繇法
<lb ed="X" n="0211b04"/><lb ed="R094" n="0883b07"/>等集故。一切皆有。則妄顯眞隱。繇般若空故。一切皆
<lb ed="X" n="0211b05"/><lb ed="R094" n="0883b08"/>空。卽理顯事隱。隱顯顯隱。同時無礙。如初八日之月。
<lb ed="X" n="0211b06"/><lb ed="R094" n="0883b09"/>隱顯同時。後云未成佛時。以菩提爲煩惱。則眞隱妄
<lb ed="X" n="0211b07"/><lb ed="R094" n="0883b10"/>顯。<anchor xml:id="nkr_note_add_0211b0701" n="0211b0701"/><anchor xml:id="beg0211b0701" n="0211b0701"/>已<anchor xml:id="end0211b0701"/>成佛時。以煩惱爲菩提。則染隱淨顯。又云了知
<lb ed="X" n="0211b08"/><lb ed="R094" n="0883b11"/>一二。卽勝義諦。取著一二。卽世俗諦。互相隱顯。亦如
<lb ed="X" n="0211b09"/><lb ed="R094" n="0883b12"/>上說。此分同秘密隱顯俱成門。六者謂此勝義眞空。
<lb ed="X" n="0211b10"/><lb ed="R094" n="0883b13"/>妄立一切法空。一切法空。炳現一眞空內。如琉璃甁。
<lb ed="X" n="0211b11"/><lb ed="R094" n="0883b14"/>盛多芥子。能含所含。一多不壞。後文云。無量入一。一
<lb ed="X" n="0211b12"/><lb ed="R094" n="0883b15"/>入無量。一佛身入無量衆生身。無量衆生身入一佛
<lb ed="X" n="0211b13"/><lb ed="R094" n="0883b16"/>身。此分同微細相容<anchor xml:id="nkr_note_orig_0211001" n="0211001"/>妄立門。七者謂卽此眞空正智。
<lb ed="X" n="0211b14"/><lb ed="R094" n="0883b17"/>照一切諸法時。所空旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0211b1401" n="0211b1401"/><anchor xml:id="beg0211b1401" n="0211b1401"/>已<anchor xml:id="end0211b1401"/>無盡。能空亦俱無窮。種類
<lb ed="X" n="0211b15"/><lb ed="R094" n="0883b18"/>出生。空而復空。重重影明。層層互顯。後云佛身不可
<lb ed="X" n="0211b16"/><lb ed="R094" n="0884a01"/>思議。衆生身不可思議。乃至云世界不可思議等。此
<lb ed="X" n="0211b17"/><lb ed="R094" n="0884a02"/>分同因陀羅網境界門。八者謂觀諸法時。卽觀眞空。
<lb ed="X" n="0211b18"/><lb ed="R094" n="0884a03"/>如觀波卽水。達器是金。非離有法。別有空相。托法明
<lb ed="X" n="0211b19"/><lb ed="R094" n="0884a04"/>空。無生自現。同彼華表其因。城表涅槃等義。下文卽
<lb ed="X" n="0211b20"/><lb ed="R094" n="0884a05"/>文字而明般若。卽生而明無生等。俱是此義。此分同
<lb ed="X" n="0211b21"/><lb ed="R094" n="0884a06"/>托事顯法生解門。九者謂眞空旣遍一法。亦卽徧一
<lb ed="X" n="0211b22"/><lb ed="R094" n="0884a07"/>切法時。三世各三。攝爲一念。不住三際。無去來今。一
<lb ed="X" n="0211b23"/><lb ed="R094" n="0884a08"/>念亦無。唯是眞際。後云。諸法相續。念念不住。刹那刹
<lb ed="X" n="0211b24"/><lb ed="R094" n="0884a09"/>那。非一非異等。俱明此義。況時無別體。依法而成。此
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0211c" n="0211c"/>
<lb ed="X" n="0211c01"/><lb ed="R094" n="0884a10"/>同十世隔法異成門。十者般若爲一切佛母。故諸佛
<lb ed="X" n="0211c02"/><lb ed="R094" n="0884a11"/>同證同說。五忍是菩薩行本。故行行不卽不離。是則
<lb ed="X" n="0211c03"/><lb ed="R094" n="0884a12"/>人不分於因果。普皆修說。法無間於一多。咸稱始本。
<lb ed="X" n="0211c04"/><lb ed="R094" n="0884a13"/>故後明變現十方淨土。而現百億師子座。佛坐其上。
<lb ed="X" n="0211c05"/><lb ed="R094" n="0884a14"/>廣說法要。一一座前。各現一華。是百億華。衆寶嚴飭。
<lb ed="X" n="0211c06"/><lb ed="R094" n="0884a15"/>於諸華上。一一復有無量化佛。無量菩薩。乃至其中
<lb ed="X" n="0211c07"/><lb ed="R094" n="0884a16"/>諸佛。各各宣說般若波羅蜜多。展轉流遍十方恒沙
<lb ed="X" n="0211c08"/><lb ed="R094" n="0884a17"/>諸佛國土等。又云。是時十億同名虗空藏菩薩。與無
<lb ed="X" n="0211c09"/><lb ed="R094" n="0884a18"/>量無數諸來大衆。歡喜踴躍。承佛威神。普見十方恒
<lb ed="X" n="0211c10"/><lb ed="R094" n="0884b01"/>沙諸佛。各於道場。說十四忍。與我世尊所說無異。故
<lb ed="X" n="0211c11"/><lb ed="R094" n="0884b02"/>知法義深玄。必攝眷屬隨主。是故十方此界。各不相
<lb ed="X" n="0211c12"/><lb ed="R094" n="0884b03"/>見。主伴伴主。圓明具德。此分同彼主伴圓明具德門。</p>
<lb ed="X" n="0211c13"/><lb ed="R094" n="0884b04"/><p xml:id="pX26p0211c1301">△四結成深玄。</p>
<lb ed="X" n="0211c14"/><lb ed="R094" n="0884b05"/><p xml:id="pX26p0211c1401">上之十義。盖顯不共般若。與法界同途。故慧明徧照。
<lb ed="X" n="0211c15"/><lb ed="R094" n="0884b06"/>一空俱空。眞性融通。空無前後。廣狹一多。卽入隱顯。
<lb ed="X" n="0211c16"/><lb ed="R094" n="0884b07"/>微細難思。顯法生解。諸法淸淨。片念具足。無非一性
<lb ed="X" n="0211c17"/><lb ed="R094" n="0884b08"/>徧彰。通因果而一致。諸佛同說。齊理智而一源。良以
<lb ed="X" n="0211c18"/><lb ed="R094" n="0884b09"/>此經。實難思之幽關。般若之堂奧也。</p>
<lb ed="X" n="0211c19"/><lb ed="R094" n="0884b10"/><p xml:id="pX26p0211c1901">△三再釋妨難。</p>
<lb ed="X" n="0211c20"/><lb ed="R094" n="0884b11"/><p xml:id="pX26p0211c2001">再釋妨難者。問。般若法界。旨趣天淵。今經詮理分齊。
<lb ed="X" n="0211c21"/><lb ed="R094" n="0884b12"/>必同彼法界者。何耶。答。交徹融攝曰法界。寂照常一
<lb ed="X" n="0211c22"/><lb ed="R094" n="0884b13"/>曰般若。是雖二名。實則一體。故裴公云。是衆生之本
<lb ed="X" n="0211c23"/><lb ed="R094" n="0884b14"/>源。故曰心地。是諸佛之所得。故曰菩提。乃至統衆德
<lb ed="X" n="0211c24"/><lb ed="R094" n="0884b15"/>而大備。爍羣昏而獨照。故曰圓覺。其實皆一法也。據
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0212a" n="0212a"/>
<lb ed="X" n="0212a01"/><lb ed="R094" n="0884b16"/>此。則法界般若。何非同哉。應知法界之理。圓徧無礙。
<lb ed="X" n="0212a02"/><lb ed="R094" n="0884b17"/>皆繇性空。般若之照。眞空一如。本因性徧。二義相成。
<lb ed="X" n="0212a03"/><lb ed="R094" n="0884b18"/>方爲極理。若法性不空。圓理何顯。眞界未徧。智照難
<lb ed="X" n="0212a04"/><lb ed="R094" n="0885a01"/>空。故此所說。義實通彼。況後不思議品。一衆獻華。顯
<lb ed="X" n="0212a05"/><lb ed="R094" n="0885a02"/>妙難思。吾佛變理。直示法界眞境。是知一部仁王。名
<lb ed="X" n="0212a06"/><lb ed="R094" n="0885a03"/>唱空宗。義含法性交徹。實同法界性融也。不然。何前
<lb ed="X" n="0212a07"/><lb ed="R094" n="0885a04"/>說方竟。後說未張。而遽變現法界如斯哉。且此經明
<lb ed="X" n="0212a08"/><lb ed="R094" n="0885a05"/>萬法不空。同彼諸天偈讚。五位依忍。類彼諸聖行門。
<lb ed="X" n="0212a09"/><lb ed="R094" n="0885a06"/>弘護因果。似托法進修之章。引證古今。有勸樂生信
<lb ed="X" n="0212a10"/><lb ed="R094" n="0885a07"/>之義。寄位行化。假權克修。合加行於回向。明十忍於
<lb ed="X" n="0212a11"/><lb ed="R094" n="0885a08"/>等覺。十度眞明。二諦雙顯。總其位位斷證。括乎行行
<lb ed="X" n="0212a12"/><lb ed="R094" n="0885a09"/>權實。乍觀則或廣或略。詳參則同理同事。況護國一
<lb ed="X" n="0212a13"/><lb ed="R094" n="0885a10"/>品。明般若之玄功叵測。奉持一品。顯般若之眞修深
<lb ed="X" n="0212a14"/><lb ed="R094" n="0885a11"/>廣。前曰分同。有在斯乎。若株守文言。膠柱義旨。非承
<lb ed="X" n="0212a15"/><lb ed="R094" n="0885a12"/>言會宗通方之見矣。</p>
<lb ed="X" n="0212a16"/><lb ed="R094" n="0885a13"/><p xml:id="pX26p0212a1601">△二明離境智。</p>
<lb ed="X" n="0212a17"/><lb ed="R094" n="0885a14"/><p xml:id="pX26p0212a1701">後明離者。夫性海淸涼。四面可入。苦實相火聚。萬方
<lb ed="X" n="0212a18"/><lb ed="R094" n="0885a15"/>難登。故大經八十餘科。總皆淸淨。一十八空。諸所寂
<lb ed="X" n="0212a19"/><lb ed="R094" n="0885a16"/>滅。凡以淵澄妙體。一法叵得。虗玄奧域。衆滓俱盡。故
<lb ed="X" n="0212a20"/><lb ed="R094" n="0885a17"/>知今經明義。貼體同茲。是以世出世間。空空絕跡。淨
<lb ed="X" n="0212a21"/><lb ed="R094" n="0885a18"/>非淨界。幻幻非眞。卽涅槃菩提等是空花。眞如法界
<lb ed="X" n="0212a22"/><lb ed="R094" n="0885b01"/>一皆水月。全彰般若之眞光。直示性空之妙體。如是
<lb ed="X" n="0212a23"/><lb ed="R094" n="0885b02"/>觀時。此爲正觀。若他觀者。卽名邪觀。</p>
<lb ed="X" n="0212a24"/><lb ed="R094" n="0885b03"/><p xml:id="pX26p0212a2401">△五釋敎所被機。二。初牒章總標。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0212b" n="0212b"/>
<lb ed="X" n="0212b01"/><lb ed="R094" n="0885b04"/><p xml:id="pX26p0212b0101">第五敎所被機者。謂佛說一切法。爲度一切心。若無
<lb ed="X" n="0212b02"/><lb ed="R094" n="0885b05"/>一切心。何用一切法。是知敎因被機而設。離機則敎
<lb ed="X" n="0212b03"/><lb ed="R094" n="0885b06"/>無所施。故前宗敎旣明。今當辨機也。然機有種種。總
<lb ed="X" n="0212b04"/><lb ed="R094" n="0885b07"/>明十類。於中先揀。後收。</p>
<lb ed="X" n="0212b05"/><lb ed="R094" n="0885b08"/><p xml:id="pX26p0212b0501">△二依標別釋。三。初約揀非器。</p>
<lb ed="X" n="0212b06"/><lb ed="R094" n="0885b09"/><p xml:id="pX26p0212b0601">初中有五。一取著非器。故觀空品云。見境見智見說
<lb ed="X" n="0212b07"/><lb ed="R094" n="0885b10"/>見受。卽非聖見。是愚夫見。二倒想非器。謂觀法如幻。
<lb ed="X" n="0212b08"/><lb ed="R094" n="0885b11"/>是眞實觀。妄求一異。卽是徧計。後文云。若著名相。分
<lb ed="X" n="0212b09"/><lb ed="R094" n="0885b12"/>別諸法。六趣四生。三乘行相。卽是不見諸法實性。三
<lb ed="X" n="0212b10"/><lb ed="R094" n="0885b13"/>邪執非器。謂有卽空有。空卽有空。有空無二。中道理
<lb ed="X" n="0212b11"/><lb ed="R094" n="0885b14"/>彰。然執空則斷。執有則常。二邊之見是外道攝。故後
<lb ed="X" n="0212b12"/><lb ed="R094" n="0885b15"/>文云。若他觀者。名爲邪觀。旣云邪觀。非外而何。上三
<lb ed="X" n="0212b13"/><lb ed="R094" n="0885b16"/>皆是迷情妄計。不達眞空。故是非器。四二乘非器。今
<lb ed="X" n="0212b14"/><lb ed="R094" n="0885b17"/>經純明甚深般若。眞空一如。二護之旨。皆爲兩利雙
<lb ed="X" n="0212b15"/><lb ed="R094" n="0885b18"/>修。觀有如幻。權實並顯。了空無依。一經前後。皆言菩
<lb ed="X" n="0212b16"/><lb ed="R094" n="0886a01"/>薩。不明二乘。知非是器。五權敎非器。謂忘失大心。業
<lb ed="X" n="0212b17"/><lb ed="R094" n="0886a02"/>皆魔攝。止修事行。慧豈到岸。此是守權。非爲眞實。豈
<lb ed="X" n="0212b18"/><lb ed="R094" n="0886a03"/>同今經。五位修行。全依法忍。十度建立。總云波羅。此
<lb ed="X" n="0212b19"/><lb ed="R094" n="0886a04"/>上二種。皆爲擔麻棄金。認化城而作寶所。執礫爲珠。
<lb ed="X" n="0212b20"/><lb ed="R094" n="0886a05"/>觀爝火而翳日城。同前三類。故並揀之。以爲非器。</p>
<lb ed="X" n="0212b21"/><lb ed="R094" n="0886a06"/><p xml:id="pX26p0212b2101">△二普收是器。</p>
<lb ed="X" n="0212b22"/><lb ed="R094" n="0886a07"/><p xml:id="pX26p0212b2201">後普收有五。一淨信是器。謂是般若。向上機故。故觀
<lb ed="X" n="0212b23"/><lb ed="R094" n="0886a08"/>空品云。若人於恒沙三千大千世界。滿中七寶以用
<lb ed="X" n="0212b24"/><lb ed="R094" n="0886a09"/>布施。還令大千衆生。得阿羅漢。不如有人。於此經中。
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0212c" n="0212c"/>
<lb ed="X" n="0212c01"/><lb ed="R094" n="0886a10"/>乃至起於一念淨信。何況有人。能受持讀誦解一句
<lb ed="X" n="0212c02"/><lb ed="R094" n="0886a11"/>者。盖文字性離。卽是般若。故淨信一念。卽是般若正
<lb ed="X" n="0212c03"/><lb ed="R094" n="0886a12"/>爲之機。二依眞是器。謂智照澄明。觀空不滯。事修雖
<lb ed="X" n="0212c04"/><lb ed="R094" n="0886a13"/>別。一理齊平。如說而行。依眞建立。總所作爲。毫不著
<lb ed="X" n="0212c05"/><lb ed="R094" n="0886a14"/>相。故後文云。行斯道者。如虗空故。又云。法相如是。有
<lb ed="X" n="0212c06"/><lb ed="R094" n="0886a15"/>所得心。無所得心。皆不可得。乃至云。菩薩所修。諸行
<lb ed="X" n="0212c07"/><lb ed="R094" n="0886a16"/>而於中行。又云。若菩薩不著文字。不離文字。無文字
<lb ed="X" n="0212c08"/><lb ed="R094" n="0886a17"/>相。非無文字。能如是修。不見修相。是則名爲修文字
<lb ed="X" n="0212c09"/><lb ed="R094" n="0886a18"/>者。而能得於般若眞性。此亦般若正爲之機。三奉持
<lb ed="X" n="0212c10"/><lb ed="R094" n="0886b01"/>是器。謂法貴流通。方曰普皆饒益。依敎奉行。故知眞
<lb ed="X" n="0212c11"/><lb ed="R094" n="0886b02"/>爲法器。是以佛云。此經是諸佛母。諸佛同說。能多利
<lb ed="X" n="0212c12"/><lb ed="R094" n="0886b03"/>益。是故汝等。應當受持。奉持一品。廣明斯義。如文云
<lb ed="X" n="0212c13"/><lb ed="R094" n="0886b04"/>從初伏忍。至金剛定。如法修行。十三觀門。皆爲法師。
<lb ed="X" n="0212c14"/><lb ed="R094" n="0886b05"/>依持建立。汝等大衆。應當如佛而供養等。據此。卽是
<lb ed="X" n="0212c15"/><lb ed="R094" n="0886b06"/>正所爲機。四護法是器。謂因果二法。皆明眞空。一著
<lb ed="X" n="0212c16"/><lb ed="R094" n="0886b07"/>相見。難成內護。故觀如來品。菩薩行品。一一結云菩
<lb ed="X" n="0212c17"/><lb ed="R094" n="0886b08"/>薩護果護因。爲若此也。五護國是器。謂題稱護國。名
<lb ed="X" n="0212c18"/><lb ed="R094" n="0886b09"/>不虗設。依此修行。法利無邊。故後廣顯般若。錫福神
<lb ed="X" n="0212c19"/><lb ed="R094" n="0886b10"/>功。引古證今。事非唐蠲。且佛囑諸王常修。未來亦應
<lb ed="X" n="0212c20"/><lb ed="R094" n="0886b11"/>修學。如上二種。亦是正所爲機。</p>
<lb ed="X" n="0212c21"/><lb ed="R094" n="0886b12"/><p xml:id="pX26p0212c2101">△三結前成種。</p>
<lb ed="X" n="0212c22"/><lb ed="R094" n="0886b13"/><p xml:id="pX26p0212c2201">然上五種法器。依理修行。正是所爲。若約揀收通攝。
<lb ed="X" n="0212c23"/><lb ed="R094" n="0886b14"/>則前五非器。亦不棄撝。故取著之執。從迷是起。顚倒
<lb ed="X" n="0212c24"/><lb ed="R094" n="0886b15"/>之妄。繇心所生。是雖凡夫。悉見佛性。儻結善種。自生
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0213a" n="0213a"/>
<lb ed="X" n="0213a01"/><lb ed="R094" n="0886b16"/>信心。此之二種。卽是遠爲。又邪外違眞。謬生計執。一
<lb ed="X" n="0213a02"/><lb ed="R094" n="0886b17"/>蒙淨熏。始覺決生。縱經多劫。亦可歸正。此之一種。亦
<lb ed="X" n="0213a03"/><lb ed="R094" n="0886b18"/>是遠爲。經明深慧。非止人空。二利齊修。悲智雙運。此
<lb ed="X" n="0213a04"/><lb ed="R094" n="0887a01"/>彼岸之行。二乘沈空滯寂。寧不緣熟開心。回小向大
<lb ed="X" n="0213a05"/><lb ed="R094" n="0887a02"/>耶。故屬兼爲。權敎菩薩。事行違眞。緣了因發。正性自
<lb ed="X" n="0213a06"/><lb ed="R094" n="0887a03"/>顯。同入佛乘。無二別故。此乃引權入實。所謂引爲者
<lb ed="X" n="0213a07"/><lb ed="R094" n="0887a04"/>也。若夫寄位修法。應物現形。普示淨業。爲化衆生。此
<lb ed="X" n="0213a08"/><lb ed="R094" n="0887a05"/>經則攝權爲一種之機矣。故知前五約揀。則成瓦礫
<lb ed="X" n="0213a09"/><lb ed="R094" n="0887a06"/>荆棘。約收。則爲白玉黃金。亦在四爲之中。要之生信
<lb ed="X" n="0213a10"/><lb ed="R094" n="0887a07"/>依行。見聞隨喜。但除妄想。無不佛心。何非所爲之機。
<lb ed="X" n="0213a11"/><lb ed="R094" n="0887a08"/>問。信等五根。是器可爾。取著等五。何亦名器。答。華嚴
<lb ed="X" n="0213a12"/><lb ed="R094" n="0887a09"/>大疏云。法性圓融。感應交徹。無有一法而非所被。據
<lb ed="X" n="0213a13"/><lb ed="R094" n="0887a10"/>此。則無情亦在所被。取著等五皆有情耳。何非器耶。
<lb ed="X" n="0213a14"/><lb ed="R094" n="0887a11"/>況色性智性。本無二體。無有情外有非情也。此理深
<lb ed="X" n="0213a15"/><lb ed="R094" n="0887a12"/>玄。正是不共般若。凡吾遊心敎海者。必審諦思之可
<lb ed="X" n="0213a16"/><lb ed="R094" n="0887a13"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0213a17"/><lb ed="R094" n="0887a14"/><p xml:id="pX26p0213a1701">△六釋總辯敎體。三。初列數類簡。</p>
<lb ed="X" n="0213a18"/><lb ed="R094" n="0887a15"/><p xml:id="pX26p0213a1801">第六總辯敎體者。謂般若實相。寂照難思。括論敎體。
<lb ed="X" n="0213a19"/><lb ed="R094" n="0887a16"/>略明五種。一聲名句文體。二通攝所詮體。三諸法徧
<lb ed="X" n="0213a20"/><lb ed="R094" n="0887a17"/>空體。四會相歸性體。五理智無礙體。五中前二通小。
<lb ed="X" n="0213a21"/><lb ed="R094" n="0887a18"/>後三唯大。又前二通諸敎。後三唯性宗。又前二唯體。
<lb ed="X" n="0213a22"/><lb ed="R094" n="0887b01"/>後三亦體亦性。就前二中。大小乘宗。通用四法爲體。
<lb ed="X" n="0213a23"/><lb ed="R094" n="0887b02"/>然大小乘。各有三說。如華嚴大疏。廣引經論所明。今
<lb ed="X" n="0213a24"/><lb ed="R094" n="0887b03"/>略意引之。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0213b" n="0213b"/>
<lb ed="X" n="0213b01"/><lb ed="R094" n="0887b04"/><p xml:id="pX26p0213b0101">△二依數牒釋。五。初釋聲名句文體。</p>
<lb ed="X" n="0213b02"/><lb ed="R094" n="0887b05"/><p xml:id="pX26p0213b0201">初中先開後合。開謂假實。攝假從實。以聲爲體。無別
<lb ed="X" n="0213b03"/><lb ed="R094" n="0887b06"/>名句等故。深密謂言音有三。明以聲爲敎體。雜集謂
<lb ed="X" n="0213b04"/><lb ed="R094" n="0887b07"/>成所引聲。謂諸聖說。若以體從用。卽名等爲體。以能
<lb ed="X" n="0213b05"/><lb ed="R094" n="0887b08"/>詮諸法自性差別。二所依故。唯識破經部云。若名句
<lb ed="X" n="0213b06"/><lb ed="R094" n="0887b09"/>文不異聲者。法詞無礙。境應無別。然此三離聲。雖無
<lb ed="X" n="0213b07"/><lb ed="R094" n="0887b10"/>別體。而假實異。亦不卽聲。後合者。然上二義單明。俱
<lb ed="X" n="0213b08"/><lb ed="R094" n="0887b11"/>執一邊。故須合取四法爲體。符淨名地論之言。融前
<lb ed="X" n="0213b09"/><lb ed="R094" n="0887b12"/>二說。敎理無違。如淸涼聖師。雙取四法。不偏假實。端
<lb ed="X" n="0213b10"/><lb ed="R094" n="0887b13"/>有定量萬古難移。故彼文云。良以音聲一種。正就佛
<lb ed="X" n="0213b11"/><lb ed="R094" n="0887b14"/>說容爲敎體。流傳後代。書之竹帛。曾何有聲。豈無敎
<lb ed="X" n="0213b12"/><lb ed="R094" n="0887b15"/>體。至哉言也。後云。此般若密多文字章句。百千萬億
<lb ed="X" n="0213b13"/><lb ed="R094" n="0887b16"/>諸佛。而共同說。則諸佛同說。合取爲體。甚爲允當。然
<lb ed="X" n="0213b14"/><lb ed="R094" n="0887b17"/>此四法。大小乘雖通。理亦隨宗有異。今經則文字性
<lb ed="X" n="0213b15"/><lb ed="R094" n="0887b18"/>空。卽是般若。故四皆卽假而眞也。</p>
<lb ed="X" n="0213b16"/><lb ed="R094" n="0888a01"/><p xml:id="pX26p0213b1601">△二釋通攝所詮體。</p>
<lb ed="X" n="0213b17"/><lb ed="R094" n="0888a02"/><p xml:id="pX26p0213b1701">二通攝所詮體者。謂前義尅取能詮。故無所說。今明
<lb ed="X" n="0213b18"/><lb ed="R094" n="0888a03"/>能所不離。敎義相成。爲契經體。方顯眞敎。故華嚴云。
<lb ed="X" n="0213b19"/><lb ed="R094" n="0888a04"/>文隨於義。義隨於文。瑜伽云。契經體有二。一文。二義。
<lb ed="X" n="0213b20"/><lb ed="R094" n="0888a05"/>故知不取所詮。不成敎體。如後文明文字實相觀照。
<lb ed="X" n="0213b21"/><lb ed="R094" n="0888a06"/>三種般若者。此也。</p>
<lb ed="X" n="0213b22"/><lb ed="R094" n="0888a07"/><p xml:id="pX26p0213b2201">△三釋諸法徧空體。</p>
<lb ed="X" n="0213b23"/><lb ed="R094" n="0888a08"/><p xml:id="pX26p0213b2301">三諸法徧空體者。謂實相眞體。諸法全彰。離法明空。
<lb ed="X" n="0213b24"/><lb ed="R094" n="0888a09"/>如撥波求水。故一切法體乃爲眞體。若百草皆春。眞
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0213c" n="0213c"/>
<lb ed="X" n="0213c01"/><lb ed="R094" n="0888a10"/>觀則頭頭呈露。慧照則在在昭揚。瓦礫荆棘。無非般
<lb ed="X" n="0213c02"/><lb ed="R094" n="0888a11"/>若。花樹月沼。同一眞如。後謂諸法自性本眞。正觀法
<lb ed="X" n="0213c03"/><lb ed="R094" n="0888a12"/>時。空性常顯。今依此義。以爲敎體。然光明香飯。語默
<lb ed="X" n="0213c04"/><lb ed="R094" n="0888a13"/>瞬息。皆爲敎體。況法空遍照。何法而非敎體也耶。</p>
<lb ed="X" n="0213c05"/><lb ed="R094" n="0888a14"/><p xml:id="pX26p0213c0501">△四釋會相歸性體。</p>
<lb ed="X" n="0213c06"/><lb ed="R094" n="0888a15"/><p xml:id="pX26p0213c0601">四會相歸性體者。謂如來言敎皆順於如。是故虗相
<lb ed="X" n="0213c07"/><lb ed="R094" n="0888a16"/>本空。眞體本現。以一切敎法從緣無性。卽是眞如。故
<lb ed="X" n="0213c08"/><lb ed="R094" n="0888a17"/>爲敎體。後云文字者。謂契經應頌。乃至希有論議。所
<lb ed="X" n="0213c09"/><lb ed="R094" n="0888a18"/>有宣說音聲語言文子章句。一切皆如。無非實相。然
<lb ed="X" n="0213c10"/><lb ed="R094" n="0888b01"/>若順明敎之生起。如梁攝論第十卷云。眞如於一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0213001" n="0213001"/>一
<lb ed="X" n="0213c11"/><lb ed="R094" n="0888b02"/>切法最勝因。從眞如起無分別智。繇此流出後得。續
<lb ed="X" n="0213c12"/><lb ed="R094" n="0888b03"/>生大悲。因此如來。安立敎法。救度衆生。說大乘十二
<lb ed="X" n="0213c13"/><lb ed="R094" n="0888b04"/>部經。此法是大悲所流。一切法中最勝等。若逆推之。
<lb ed="X" n="0213c14"/><lb ed="R094" n="0888b05"/>此之敎法。從後得智。此智繇根本智生。又此根本。繇
<lb ed="X" n="0213c15"/><lb ed="R094" n="0888b06"/>冥證眞如。故今敎體。以眞如最勝而爲根本。今從此
<lb ed="X" n="0213c16"/><lb ed="R094" n="0888b07"/>義。攝末歸本。以敎卽如。故名會相歸性。</p>
<lb ed="X" n="0213c17"/><lb ed="R094" n="0888b08"/><p xml:id="pX26p0213c1701">△五釋理智無礙體。</p>
<lb ed="X" n="0213c18"/><lb ed="R094" n="0888b09"/><p xml:id="pX26p0213c1801">五理智無礙體者。謂般若一法。約能所別。實相卽理。
<lb ed="X" n="0213c19"/><lb ed="R094" n="0888b10"/>觀照卽智。智卽理故。觀照而實相全彰。理卽智故。實
<lb ed="X" n="0213c20"/><lb ed="R094" n="0888b11"/>相而觀照本有。故以理智無礙之般若。觀心境平等
<lb ed="X" n="0213c21"/><lb ed="R094" n="0888b12"/>之性空。況能說之佛。旣理智相應。湛然淸淨。故所詮
<lb ed="X" n="0213c22"/><lb ed="R094" n="0888b13"/>之義。亦如智無礙。能所全空。卽以此義。不一不二而
<lb ed="X" n="0213c23"/><lb ed="R094" n="0888b14"/>爲敎體。如大疏云。一切敎法。擧體卽空。不礙十二分
<lb ed="X" n="0213c24"/><lb ed="R094" n="0888b15"/>敎。事相宛然。雖眞如擧體爲一切法。不礙一味平等。
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0214a" n="0214a"/>
<lb ed="X" n="0214a01"/><lb ed="R094" n="0888b16"/>寂爾昭彰。如後文所明。</p>
<lb ed="X" n="0214a02"/><lb ed="R094" n="0888b17"/><p xml:id="pX26p0214a0201">△三結屬今經。</p>
<lb ed="X" n="0214a03"/><lb ed="R094" n="0888b18"/><p xml:id="pX26p0214a0301">以上五門。皆是此經敎體。然一切皆如。今經明言。則
<lb ed="X" n="0214a04"/><lb ed="R094" n="0889a01"/>知一切法。無非敎體。亦一切空處。無非敎體也。</p>
<lb ed="X" n="0214a05"/><lb ed="R094" n="0889a02"/><p xml:id="pX26p0214a0501">△七釋明經宗趣。二。初叙義總標。</p>
<lb ed="X" n="0214a06"/><lb ed="R094" n="0889a03"/><p xml:id="pX26p0214a0601">第七明經宗趣者。大疏謂語之所尙曰宗。宗之所歸
<lb ed="X" n="0214a07"/><lb ed="R094" n="0889a04"/>曰趣。於中總論佛敎。因緣爲宗。若詳明者。而有通別
<lb ed="X" n="0214a08"/><lb ed="R094" n="0889a05"/>二義。</p>
<lb ed="X" n="0214a09"/><lb ed="R094" n="0889a06"/><p xml:id="pX26p0214a0901">△二依標牒釋。二。初通明諸宗。</p>
<lb ed="X" n="0214a10"/><lb ed="R094" n="0889a07"/><p xml:id="pX26p0214a1001">初通明諸宗者。一切諸經各自有宗。如華嚴宗法界。
<lb ed="X" n="0214a11"/><lb ed="R094" n="0889a08"/>法華宗一乘。淨名宗不思議。涅槃宗佛性等。故淸涼
<lb ed="X" n="0214a12"/><lb ed="R094" n="0889a09"/>祖師。總收一代時敎。以爲十宗。謂第一我法俱有宗。
<lb ed="X" n="0214a13"/><lb ed="R094" n="0889a10"/>攝小乘二十部中五部之義。謂犢子部。法上部。賢胄
<lb ed="X" n="0214a14"/><lb ed="R094" n="0889a11"/>部。正量部。密林山部。亦取經部根本一分之義。二法
<lb ed="X" n="0214a15"/><lb ed="R094" n="0889a12"/>有我無宗。攝三部全。謂一切有部。雪山部。多聞部。更
<lb ed="X" n="0214a16"/><lb ed="R094" n="0889a13"/>兼化地部末計一分之義。三法無去來宗。攝七部全。
<lb ed="X" n="0214a17"/><lb ed="R094" n="0889a14"/>謂大衆部。鷄胤部。<name role="" type="person">制多山</name>部。西山住部。北山住部。法
<lb ed="X" n="0214a18"/><lb ed="R094" n="0889a15"/>藏部。飮光部。兼取化地部一分之義。四現通假實宗。
<lb ed="X" n="0214a19"/><lb ed="R094" n="0889a16"/>攝說假部全。兼末經部一分之義。以上四宗。唯爲小
<lb ed="X" n="0214a20"/><lb ed="R094" n="0889a17"/>乘。五俗妄眞實宗。卽說出世部。六諸法但名宗。卽一
<lb ed="X" n="0214a21"/><lb ed="R094" n="0889a18"/>說部。此二通大小乘。七三性空有宗。卽大乘法相師。
<lb ed="X" n="0214a22"/><lb ed="R094" n="0889b01"/>所立應理圓實宗。<note place="inline">彼在第八</note>八眞空絕相宗。卽大乘法相
<lb ed="X" n="0214a23"/><lb ed="R094" n="0889b02"/>師所立勝義俱空宗。<note place="inline">彼名第七</note>此二唯大。然大乘法師。依
<lb ed="X" n="0214a24"/><lb ed="R094" n="0889b03"/>深密三時。初四阿含言有。第二八部般若言空。第三
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0214b" n="0214b"/>
<lb ed="X" n="0214b01"/><lb ed="R094" n="0889b04"/>深密明不空不有中道之敎。故先性後相。今言性宗。
<lb ed="X" n="0214b02"/><lb ed="R094" n="0889b05"/>故空宗居八。相宗居七耳。九空有無礙宗。卽攝一切
<lb ed="X" n="0214b03"/><lb ed="R094" n="0889b06"/>終敎。十圓融具德宗。卽攝華嚴圓敎。然此十宗。一宗
<lb ed="X" n="0214b04"/><lb ed="R094" n="0889b07"/>容有多經。隨何經中。皆此宗故。若局判一經。則抑諸
<lb ed="X" n="0214b05"/><lb ed="R094" n="0889b08"/>大乘敎也。</p>
<lb ed="X" n="0214b06"/><lb ed="R094" n="0889b09"/><p xml:id="pX26p0214b0601">△二別明此經。四。初約理智爲宗趣。</p>
<lb ed="X" n="0214b07"/><lb ed="R094" n="0889b10"/><p xml:id="pX26p0214b0701">二明別宗者。卽是此經宗趣也。謂以實相觀照不一
<lb ed="X" n="0214b08"/><lb ed="R094" n="0889b11"/>不二以爲經宗。或唯實相。或唯觀照者。並未允當。且
<lb ed="X" n="0214b09"/><lb ed="R094" n="0889b12"/>此經所詮。一一離相。豈唯觀照。又敎化衆生。不住一
<lb ed="X" n="0214b10"/><lb ed="R094" n="0889b13"/>相。豈唯實相。故今雙取爲宗。以卽理之智。二護甚深
<lb ed="X" n="0214b11"/><lb ed="R094" n="0889b14"/>到岸。以卽智之理。萬法無相皆空。六度萬行。五忍諸
<lb ed="X" n="0214b12"/><lb ed="R094" n="0889b15"/>位。一一皆不離此。若離實相。難忘分別。便成取相住
<lb ed="X" n="0214b13"/><lb ed="R094" n="0889b16"/>著。卽墮有漏若昧觀照。則闕於智用。便滯偏空有餘。
<lb ed="X" n="0214b14"/><lb ed="R094" n="0889b17"/>同於二乘故須理智。不卽不離。方契般若中道之旨。
<lb ed="X" n="0214b15"/><lb ed="R094" n="0889b18"/>起信止觀合說。法華定慧雙修。華嚴明權實二法。大
<lb ed="X" n="0214b16"/><lb ed="R094" n="0890a01"/>心依賴。涅槃明定慧不等。不見佛性。無明邪見。自此
<lb ed="X" n="0214b17"/><lb ed="R094" n="0890a02"/>而生。皆明此義。</p>
<lb ed="X" n="0214b18"/><lb ed="R094" n="0890a03"/><p xml:id="pX26p0214b1801">△約五對爲宗趣。</p>
<lb ed="X" n="0214b19"/><lb ed="R094" n="0890a04"/><p xml:id="pX26p0214b1901">若就台宗釋題五重玄義爲宗趣者。則以妙慧爲體。
<lb ed="X" n="0214b20"/><lb ed="R094" n="0890a05"/>到彼岸爲用。顯明內外二護爲宗。尋宗令趨妙慧實
<lb ed="X" n="0214b21"/><lb ed="R094" n="0890a06"/>體故。於中分出五義相對互爲宗趣。一敎義。二體用。
<lb ed="X" n="0214b22"/><lb ed="R094" n="0890a07"/>三理智。四因果。五人法。初擧敎爲宗。顯義爲趣。以義
<lb ed="X" n="0214b23"/><lb ed="R094" n="0890a08"/>爲宗。達敎爲趣。以知義深。則敎勝故。二擧般若之體。
<lb ed="X" n="0214b24"/><lb ed="R094" n="0890a09"/>意顯波羅蜜之用故。擧波羅蜜之用。意顯般若之體
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0214c" n="0214c"/>
<lb ed="X" n="0214c01"/><lb ed="R094" n="0890a10"/>故。三擧理欲顯實相之觀照故。擧智欲明觀照之實
<lb ed="X" n="0214c02"/><lb ed="R094" n="0890a11"/>相故。四護果不住。意如理修因故。護因如幻。欲克證
<lb ed="X" n="0214c03"/><lb ed="R094" n="0890a12"/>妙果故。五擧仁王護國。顯般若能護之法故。擧般若
<lb ed="X" n="0214c04"/><lb ed="R094" n="0890a13"/>法體。明仁王護國之本故。一經始終。不離此五。若五
<lb ed="X" n="0214c05"/><lb ed="R094" n="0890a14"/>對別明。是宗之趨。若五對相卽。是宗卽趣。如此五對。
<lb ed="X" n="0214c06"/><lb ed="R094" n="0890a15"/>不卽不離。是名般若妙宗趣也。</p>
<lb ed="X" n="0214c07"/><lb ed="R094" n="0890a16"/><p xml:id="pX26p0214c0701">△三約十義爲宗趣。</p>
<lb ed="X" n="0214c08"/><lb ed="R094" n="0890a17"/><p xml:id="pX26p0214c0801">然此亦有十義五對。爲此經宗趣。謂一般若境有二。
<lb ed="X" n="0214c09"/><lb ed="R094" n="0890a18"/>一性住般若。貫通凡聖。爲所信境。二至得般若。唯局
<lb ed="X" n="0214c10"/><lb ed="R094" n="0890b01"/>佛位是所證境。二般若心。此亦二義。一實相心。正念
<lb ed="X" n="0214c11"/><lb ed="R094" n="0890b02"/>萬法本空故。二觀照心。幻修諸行悲願故。三般若行
<lb ed="X" n="0214c12"/><lb ed="R094" n="0890b03"/>亦有二義。一差別行。諸度斷證不一故。二平等行。眞
<lb ed="X" n="0214c13"/><lb ed="R094" n="0890b04"/>修俱到彼岸故。四般若位。此亦二義。一權現位。寄王
<lb ed="X" n="0214c14"/><lb ed="R094" n="0890b05"/>比證差別故。二實證位。依眞如智平等故。五般若果。
<lb ed="X" n="0214c15"/><lb ed="R094" n="0890b06"/>此亦有二一始覺果。而今修生故。二本覺果。本來具
<lb ed="X" n="0214c16"/><lb ed="R094" n="0890b07"/>足故。此上五對。皆初句爲宗。次句爲趨。如云信境爲
<lb ed="X" n="0214c17"/><lb ed="R094" n="0890b08"/>宗。證境爲趨等。五義鎔融。則心境行位果。擧一全收。
<lb ed="X" n="0214c18"/><lb ed="R094" n="0890b09"/>如云境卽全果之境。果卽全境之果。心爲卽行之心。
<lb ed="X" n="0214c19"/><lb ed="R094" n="0890b10"/>行爲卽心之行。乃至位爲卽果之位。果爲卽位之果。
<lb ed="X" n="0214c20"/><lb ed="R094" n="0890b11"/>體用一如。行證雙泯。千逕九逵。不離般若。故此十義。
<lb ed="X" n="0214c21"/><lb ed="R094" n="0890b12"/>乃今宗趣。</p>
<lb ed="X" n="0214c22"/><lb ed="R094" n="0890b13"/><p xml:id="pX26p0214c2201">△四約心觀爲宗趣。</p>
<lb ed="X" n="0214c23"/><lb ed="R094" n="0890b14"/><p xml:id="pX26p0214c2301">若會歸心觀。則此經宗趨。卽照而遮。宗趨泯然。卽遮
<lb ed="X" n="0214c24"/><lb ed="R094" n="0890b15"/>而照。宗趨廓爾。雙遮則遮前照遮。離卽離非。雙照則
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0215a" n="0215a"/>
<lb ed="X" n="0215a01"/><lb ed="R094" n="0890b16"/>照前遮照。是卽非卽。圓明一觀。言亡理絕。方契般若
<lb ed="X" n="0215a02"/><lb ed="R094" n="0890b17"/>之眞宗。能證般若之玄趨矣。</p>
<lb ed="X" n="0215a03"/><lb ed="R094" n="0890b18"/><p xml:id="pX26p0215a0301">△八釋會通地位。二。初叙義分科。</p>
<lb ed="X" n="0215a04"/><lb ed="R094" n="0891a01"/><p xml:id="pX26p0215a0401">第八會通地位者。周易云。聖人之大寶曰位。意謂聖
<lb ed="X" n="0215a05"/><lb ed="R094" n="0891a02"/>人處此。而弘道優裕。非位則雖全道德。而無有用。則
<lb ed="X" n="0215a06"/><lb ed="R094" n="0891a03"/>非所寶矣。故淸涼云。若無此位。行無成故。然一切菩
<lb ed="X" n="0215a07"/><lb ed="R094" n="0891a04"/>薩。修淺深之因行。證滿分之果位。修證從人。眞似殊
<lb ed="X" n="0215a08"/><lb ed="R094" n="0891a05"/>分。位次依法賢聖兩異。於中先明諸敎不一。後明證
<lb ed="X" n="0215a09"/><lb ed="R094" n="0891a06"/>眞無二。</p>
<lb ed="X" n="0215a10"/><lb ed="R094" n="0891a07"/><p xml:id="pX26p0215a1001">△二依科別釋。三。初引諸敎不一。五。初引始敎。二。
<lb ed="X" n="0215a11"/><lb ed="R094" n="0891a08"/>初正引位次。四。初引唯識。</p>
<lb ed="X" n="0215a12"/><lb ed="R094" n="0891a09"/><p xml:id="pX26p0215a1201">唯識論云。具大乘二種性者。略於五位漸次悟入。一
<lb ed="X" n="0215a13"/><lb ed="R094" n="0891a10"/>本性住種性。謂無始來。依附本識。法爾所得無漏法
<lb ed="X" n="0215a14"/><lb ed="R094" n="0891a11"/>因。二習所成種性。謂聞法界等流法<anchor xml:id="nkr_note_add_0215a1401" n="0215a1401"/><anchor xml:id="beg0215a1401" n="0215a1401"/>已<anchor xml:id="end0215a1401"/>。聞所成等熏
<lb ed="X" n="0215a15"/><lb ed="R094" n="0891a12"/>習所成。要具此二大乘種性。方能漸次悟入唯識。一
<lb ed="X" n="0215a16"/><lb ed="R094" n="0891a13"/>資糧位。謂修大乘順解脫分。二加行位。謂修大乘順
<lb ed="X" n="0215a17"/><lb ed="R094" n="0891a14"/>决擇分。三通達位。謂諸菩薩所住見道。四修習位。謂
<lb ed="X" n="0215a18"/><lb ed="R094" n="0891a15"/>諸菩薩所住修道。五究竟位。謂住無上正等菩提。云
<lb ed="X" n="0215a19"/><lb ed="R094" n="0891a16"/>何漸次悟入唯識。謂諸菩薩。於識性相。資糧位中。能
<lb ed="X" n="0215a20"/><lb ed="R094" n="0891a17"/>深信解。在加行位。能漸伏除。所取能取。引發眞見。在
<lb ed="X" n="0215a21"/><lb ed="R094" n="0891a18"/>通達位。如實通達。修習位中。如所見理。數數修習。伏
<lb ed="X" n="0215a22"/><lb ed="R094" n="0891b01"/>斷除障。至究竟位出障圓明。能盡未來。化諸有情。後
<lb ed="X" n="0215a23"/><lb ed="R094" n="0891b02"/>令悟入。唯識性相。</p>
<lb ed="X" n="0215a24"/><lb ed="R094" n="0891b03"/><p xml:id="pX26p0215a2401">△二引瓔珞。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0215b" n="0215b"/>
<lb ed="X" n="0215b01"/><lb ed="R094" n="0891b04"/><p xml:id="pX26p0215b0101">瓔珞經中。以六種性。攝一切位。一習種性。攝十信十
<lb ed="X" n="0215b02"/><lb ed="R094" n="0891b05"/>住。二性種性。攝十行。三道種性。攝十向。四聖種性。攝
<lb ed="X" n="0215b03"/><lb ed="R094" n="0891b06"/>十地。五等覺種性。六妙覺種性。卽如次攝等妙二位。
<lb ed="X" n="0215b04"/><lb ed="R094" n="0891b07"/>大品中。以此六性。約二義簡。一約心觀。謂初性。從假
<lb ed="X" n="0215b05"/><lb ed="R094" n="0891b08"/>入空。二性從定入假。三性觀修中道。後三性俱證中
<lb ed="X" n="0215b06"/><lb ed="R094" n="0891b09"/>道實相。二約寄位。謂初性銅鐵。二性銀寶。三性金寶。
<lb ed="X" n="0215b07"/><lb ed="R094" n="0891b10"/>四性琉璃寶。五性摩尼寶。六性水晶寶輪。如大品經
<lb ed="X" n="0215b08"/><lb ed="R094" n="0891b11"/>中。廣明義相。</p>
<lb ed="X" n="0215b09"/><lb ed="R094" n="0891b12"/><p xml:id="pX26p0215b0901">△三引地持。</p>
<lb ed="X" n="0215b10"/><lb ed="R094" n="0891b13"/><p xml:id="pX26p0215b1001">地持經中。以七地位攝一切地。謂一種性地。攝信住。
<lb ed="X" n="0215b11"/><lb ed="R094" n="0891b14"/>二解行地。攝行向。三淨心地。攝初地。四行迹地。攝二
<lb ed="X" n="0215b12"/><lb ed="R094" n="0891b15"/>地至七地。五决定地。攝九八兩地。六決定行地。攝十
<lb ed="X" n="0215b13"/><lb ed="R094" n="0891b16"/>地。七畢竟地。攝等妙二覺。於中前六地唯菩薩地。第
<lb ed="X" n="0215b14"/><lb ed="R094" n="0891b17"/>七通菩薩佛共地。</p>
<lb ed="X" n="0215b15"/><lb ed="R094" n="0891b18"/><p xml:id="pX26p0215b1501">△四引金剛。</p>
<lb ed="X" n="0215b16"/><lb ed="R094" n="0892a01"/><p xml:id="pX26p0215b1601">金剛十八住論。無著菩薩依彼經立其住名。所謂一
<lb ed="X" n="0215b17"/><lb ed="R094" n="0892a02"/>十八住。密示階荖也。然束爲八住。攝盡十八。一發心
<lb ed="X" n="0215b18"/><lb ed="R094" n="0892a03"/>住處。攝第一住。二波羅蜜相應住處。攝第二住。三欲
<lb ed="X" n="0215b19"/><lb ed="R094" n="0892a04"/>住處。攝三四兩住。四離障礙住處。總攝十二位。卽第
<lb ed="X" n="0215b20"/><lb ed="R094" n="0892a05"/>五住。至第十六住也。五淨心住處。攝十七住。六究竟
<lb ed="X" n="0215b21"/><lb ed="R094" n="0892a06"/>住處。攝其十八。七廣大住處。八甚深住處。各攝前六
<lb ed="X" n="0215b22"/><lb ed="R094" n="0892a07"/>住。以一一住位。皆有深廣二義故。然此中八。前四攝
<lb ed="X" n="0215b23"/><lb ed="R094" n="0892a08"/>十六住。卽是三賢。第五淨心一住。卽是初地。第六究
<lb ed="X" n="0215b24"/><lb ed="R094" n="0892a09"/>竟一地。卽從二地極至佛果。又八中前六。別攝十八。
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0215c" n="0215c"/>
<lb ed="X" n="0215c01"/><lb ed="R094" n="0892a10"/>後二通攝十八。卽知廣大甚深二住。攝十八住時。卽
<lb ed="X" n="0215c02"/><lb ed="R094" n="0892a11"/>一一攝五十五位也。</p>
<lb ed="X" n="0215c03"/><lb ed="R094" n="0892a12"/><p xml:id="pX26p0215c0301">△二擧數簡異。</p>
<lb ed="X" n="0215c04"/><lb ed="R094" n="0892a13"/><p xml:id="pX26p0215c0401">然前四所引約唯識。唯始非終。瓔珞兼別大品亦始。
<lb ed="X" n="0215c05"/><lb ed="R094" n="0892a14"/>地持金剛。義通法性。亦始終攝。</p>
<lb ed="X" n="0215c06"/><lb ed="R094" n="0892a15"/><p xml:id="pX26p0215c0601">△二引終敎。</p>
<lb ed="X" n="0215c07"/><lb ed="R094" n="0892a16"/><p xml:id="pX26p0215c0701">若約法性終敎明地位者。楞嚴明五十七位。謂乹慧。
<lb ed="X" n="0215c08"/><lb ed="R094" n="0892a17"/>信。住。行。向。煖。頂。忍。世第一。十地。等妙。然統收多位。不
<lb ed="X" n="0215c09"/><lb ed="R094" n="0892a18"/>出於八。謂一乾慧地。義推卽同天台五品觀行位。二
<lb ed="X" n="0215c10"/><lb ed="R094" n="0892b01"/>十信。卽相似位。三三賢位。四加行位。五見道位。六修
<lb ed="X" n="0215c11"/><lb ed="R094" n="0892b02"/>道位。七等覺位。上五卽分眞位。第八妙覺。卽究竟位。
<lb ed="X" n="0215c12"/><lb ed="R094" n="0892b03"/>然彼文攝之。不出單複十二之位。上諸敎中。並依地
<lb ed="X" n="0215c13"/><lb ed="R094" n="0892b04"/>位漸次修成。故總名爲漸。</p>
<lb ed="X" n="0215c14"/><lb ed="R094" n="0892b05"/><p xml:id="pX26p0215c1401">△二引頓敎。</p>
<lb ed="X" n="0215c15"/><lb ed="R094" n="0892b06"/><p xml:id="pX26p0215c1501">若約頓敎明位者。但一念不生。卽名爲佛。不依地位
<lb ed="X" n="0215c16"/><lb ed="R094" n="0892b07"/>漸次階荖。如思益經云。得諸法正性者。不從一地至
<lb ed="X" n="0215c17"/><lb ed="R094" n="0892b08"/>於一地。楞伽經云。十地卽爲初。初則爲八地。第九則
<lb ed="X" n="0215c18"/><lb ed="R094" n="0892b09"/>爲七。七亦復爲八。第二爲第三。第四爲第五。第三爲
<lb ed="X" n="0215c19"/><lb ed="R094" n="0892b10"/>第六。無所有何次。然初之七句。約義配同。最後一句。
<lb ed="X" n="0215c20"/><lb ed="R094" n="0892b11"/>據理都遣。非同漸圓。故不立位。</p>
<lb ed="X" n="0215c21"/><lb ed="R094" n="0892b12"/><p xml:id="pX26p0215c2101">△四引圓敎。二。初約行布。</p>
<lb ed="X" n="0215c22"/><lb ed="R094" n="0892b13"/><p xml:id="pX26p0215c2201">若圓敎華嚴明位有二。一行布位。以立位次有差別
<lb ed="X" n="0215c23"/><lb ed="R094" n="0892b14"/>故。如第二會明信。三明住。四明行。五明向。六明地。七
<lb ed="X" n="0215c24"/><lb ed="R094" n="0892b15"/>明等妙。前淺後深。故名行布。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0216a" n="0216a"/>
<lb ed="X" n="0216a01"/><lb ed="R094" n="0892b16"/><p xml:id="pX26p0216a0101">△二約圓融。</p>
<lb ed="X" n="0216a02"/><lb ed="R094" n="0892b17"/><p xml:id="pX26p0216a0201">二圓融位有二。一總明相攝。一位卽一切位故。二五
<lb ed="X" n="0216a03"/><lb ed="R094" n="0892b18"/>位互攝。一一位圓。卽至佛故。又此二中。前唯約理行
<lb ed="X" n="0216a04"/><lb ed="R094" n="0893a01"/>圓融。此兼明行證相似。又前行布。是敎相施設。此圓
<lb ed="X" n="0216a05"/><lb ed="R094" n="0893a02"/>融是理性德用。又此二中。約能詮敎道。則行布不同。
<lb ed="X" n="0216a06"/><lb ed="R094" n="0893a03"/>約所詮之理。則圓融無二。故大疏云。相爲卽性之相
<lb ed="X" n="0216a07"/><lb ed="R094" n="0893a04"/>故。行布不礙圓融。性是卽相之性故。圓融不礙行布
<lb ed="X" n="0216a08"/><lb ed="R094" n="0893a05"/>者。此也。</p>
<lb ed="X" n="0216a09"/><lb ed="R094" n="0893a06"/><p xml:id="pX26p0216a0901">△五結揀諸位。二。初配對結屬。</p>
<lb ed="X" n="0216a10"/><lb ed="R094" n="0893a07"/><p xml:id="pX26p0216a1001">此上諸敎。所立地位。隱顯開合不同。皆明差別行證
<lb ed="X" n="0216a11"/><lb ed="R094" n="0893a08"/>之歸結。然曲分五對。略示不一。一總別對。卽唯識瓔
<lb ed="X" n="0216a12"/><lb ed="R094" n="0893a09"/>珞。總相立位以含攝。楞嚴等經。別相明階而曲示。二
<lb ed="X" n="0216a13"/><lb ed="R094" n="0893a10"/>隱顯對。卽金剛地持。隱示少位之方。唯識佛頂。顯立
<lb ed="X" n="0216a14"/><lb ed="R094" n="0893a11"/>多種之相。三開合對。開則五十五位。詳明果證有差。
<lb ed="X" n="0216a15"/><lb ed="R094" n="0893a12"/>合則五六七種。略示因修無二。四立遣對。楞伽等經。
<lb ed="X" n="0216a16"/><lb ed="R094" n="0893a13"/>明頓故遣之又遣。楞嚴等經明漸。故立之更立。五徧
<lb ed="X" n="0216a17"/><lb ed="R094" n="0893a14"/>圓對。謂諸敎偏權。故差別有礙平等。華嚴圓宗。故行
<lb ed="X" n="0216a18"/><lb ed="R094" n="0893a15"/>布不礙圓融矣。</p>
<lb ed="X" n="0216a19"/><lb ed="R094" n="0893a16"/><p xml:id="pX26p0216a1901">△二結括他宗。</p>
<lb ed="X" n="0216a20"/><lb ed="R094" n="0893a17"/><p xml:id="pX26p0216a2001">卽知天台六卽。理與名字。雖未入位。後四亦攝盡五
<lb ed="X" n="0216a21"/><lb ed="R094" n="0893a18"/>位而無餘。圓覺五位。衆生皆入。雖俱凡小五種。皆隨
<lb ed="X" n="0216a22"/><lb ed="R094" n="0893b01"/>順覺性而不減。況大品經明四十二字。古德用表四
<lb ed="X" n="0216a23"/><lb ed="R094" n="0893b02"/>十二位乎。旣一字皆入一切字門。故一位亦攝一切
<lb ed="X" n="0216a24"/><lb ed="R094" n="0893b03"/>位也。應知他位隱顯。開合偏圓不同。良繇此心。一多
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0216b" n="0216b"/>
<lb ed="X" n="0216b01"/><lb ed="R094" n="0893b04"/>卷舒。大小自在故也。</p>
<lb ed="X" n="0216b02"/><lb ed="R094" n="0893b05"/><p xml:id="pX26p0216b0201">△二明證眞不二。二。初立理標本。</p>
<lb ed="X" n="0216b03"/><lb ed="R094" n="0893b06"/><p xml:id="pX26p0216b0301">次明證眞不二者。夫眞空性體。平等一源。雖位列高
<lb ed="X" n="0216b04"/><lb ed="R094" n="0893b07"/>低。而不逾此理。故下位證入。猶一室之空。極位所證。
<lb ed="X" n="0216b05"/><lb ed="R094" n="0893b08"/>如太虗之空。一空入大空。一空本相不壞。大空入一
<lb ed="X" n="0216b06"/><lb ed="R094" n="0893b09"/>空。而大空大體猶存。室空大空。空性是同。賢位聖位。
<lb ed="X" n="0216b07"/><lb ed="R094" n="0893b10"/>位體豈二。故知一切地位總歸一眞空也。故曰同眞
<lb ed="X" n="0216b08"/><lb ed="R094" n="0893b11"/>際等法性者。此也。</p>
<lb ed="X" n="0216b09"/><lb ed="R094" n="0893b12"/><p xml:id="pX26p0216b0901">△二互相攝屬。</p>
<lb ed="X" n="0216b10"/><lb ed="R094" n="0893b13"/><p xml:id="pX26p0216b1001">若諸敎地位。與今經攝者。五位斷證。同乎唯識。寄化
<lb ed="X" n="0216b11"/><lb ed="R094" n="0893b14"/>作王。有類瓔珞。位位波羅之行。有似華嚴因修。地地
<lb ed="X" n="0216b12"/><lb ed="R094" n="0893b15"/>依眞之理。大同佛頂果證。以五種忍。而含攝諸位。不
<lb ed="X" n="0216b13"/><lb ed="R094" n="0893b16"/>異地持。以一序品。而密顯地相。義合金剛十地。三十
<lb ed="X" n="0216b14"/><lb ed="R094" n="0893b17"/>生皆空。卽楞伽不立之宗。一念八萬行具足。卽法界
<lb ed="X" n="0216b15"/><lb ed="R094" n="0893b18"/>圓融之旨。況一經要旨。含天台六卽之談。一陀羅尼。
<lb ed="X" n="0216b16"/><lb ed="R094" n="0894a01"/>具四十二字之妙耶。大哉仁王般若之位次。不謀而
<lb ed="X" n="0216b17"/><lb ed="R094" n="0894a02"/>理契諸敎者焉。唯加行一種。合於上賢。不同唯識楞
<lb ed="X" n="0216b18"/><lb ed="R094" n="0894a03"/>嚴之開顯。等覺聖位。該於寂忍。亦不類諸經衆論之
<lb ed="X" n="0216b19"/><lb ed="R094" n="0894a04"/>分張若諸經敎攝此經地位。全攝無遺。而此經中地
<lb ed="X" n="0216b20"/><lb ed="R094" n="0894a05"/>位。攝諸敎地位。亦等該非爽。唯華嚴圓敎。全攝此經。
<lb ed="X" n="0216b21"/><lb ed="R094" n="0894a06"/>而此經地位。亦分同法界矣。</p>
<lb ed="X" n="0216b22"/><lb ed="R094" n="0894a07"/><p xml:id="pX26p0216b2201">△三結歸觀心。</p>
<lb ed="X" n="0216b23"/><lb ed="R094" n="0894a08"/><p xml:id="pX26p0216b2301">此中還須攝末歸本。會緣入實。同眞空之實相。等妄
<lb ed="X" n="0216b24"/><lb ed="R094" n="0894a09"/>有之一如。不離般若。正觀如是。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0216c" n="0216c"/>
<lb ed="X" n="0216c01"/><lb ed="R094" n="0894a10"/><p xml:id="pX26p0216c0101">△九釋顯法護國。</p>
<lb ed="X" n="0216c02"/><lb ed="R094" n="0894a11"/><p xml:id="pX26p0216c0201">第九顯法護國功德者。夫八部般若。總空諸法。唯仁
<lb ed="X" n="0216c03"/><lb ed="R094" n="0894a12"/>王一部。逈出羣經。盖以扶危拯溺。實有海之迅航。燭
<lb ed="X" n="0216c04"/><lb ed="R094" n="0894a13"/>暗照昏。信法幢之高炬。爰自晉譯微言。羅什初弘其
<lb ed="X" n="0216c05"/><lb ed="R094" n="0894a14"/>盛烈。唐翻大乘。不空繼纂其遺芳。御筆含彩。製金聲
<lb ed="X" n="0216c06"/><lb ed="R094" n="0894a15"/>玉振之章。寶軸流輝。符景星慶雲之瑞。然佛受諸王
<lb ed="X" n="0216c07"/><lb ed="R094" n="0894a16"/>之請。詳演護國之方。琅函西秘。無家傳戶曉之功。貝
<lb ed="X" n="0216c08"/><lb ed="R094" n="0894a17"/>葉東來。有保泰奠安之益。從此智慧劍。剪稠林而無
<lb ed="X" n="0216c09"/><lb ed="R094" n="0894a18"/>餘。般若光。耀古今而有永。其淨信也。速證菩提。其照
<lb ed="X" n="0216c10"/><lb ed="R094" n="0894b01"/>空也。足入聖見。故知大千之寶施。非可較量。恒沙之
<lb ed="X" n="0216c11"/><lb ed="R094" n="0894b02"/>聲聞。無能比及。良以福不證菩提。信等可入道也。慮
<lb ed="X" n="0216c12"/><lb ed="R094" n="0894b03"/>無徵也。引<name role="" type="person">頂生王</name>之蒙惡。帝釋依持而頓遣。憂再惑
<lb ed="X" n="0216c13"/><lb ed="R094" n="0894b04"/>也。擧普明王之興善。班足回心以入眞。至於叮嚀勗
<lb ed="X" n="0216c14"/><lb ed="R094" n="0894b05"/>勸。無非因疾之方。付囑勉旃。全爲安<g ref="#CB15131">邦</g>殄患。其他兩
<lb ed="X" n="0216c15"/><lb ed="R094" n="0894b06"/>儀資之奠位。三光賴以和明。與物無爲。盡世有道。利
<lb ed="X" n="0216c16"/><lb ed="R094" n="0894b07"/>超思議。功逈凡情。若夫船遇風濤。則纔持玉偈。而風
<lb ed="X" n="0216c17"/><lb ed="R094" n="0894b08"/>偃海澄。客逢鯨患。則一展靈文。而波平惡息。又不足
<lb ed="X" n="0216c18"/><lb ed="R094" n="0894b09"/>論矣。其解說也。天台義疏。白璧絕瑕。神寶記章。出塵
<lb ed="X" n="0216c19"/><lb ed="R094" n="0894b10"/>瑩鏡。其受持也。念誦有法。明於指掌。讀持在人。端乎
<lb ed="X" n="0216c20"/><lb ed="R094" n="0894b11"/>一心。其利益也。七難氷消。八部雲擁。其功德也。衆聖
<lb ed="X" n="0216c21"/><lb ed="R094" n="0894b12"/>輔國。五方呪護。遠爲無盡。故金口諄諄。有未來當依
<lb ed="X" n="0216c22"/><lb ed="R094" n="0894b13"/>之誡。正證難思。故佛令在在。結現前悟入之境。宜乎
<lb ed="X" n="0216c23"/><lb ed="R094" n="0894b14"/>洪鐘未扣之前。放光動地。花雨穹蒼。慈雲纔散之處。
<lb ed="X" n="0216c24"/><lb ed="R094" n="0894b15"/>發願垂泣。聲徹漢霄。以此護國。妙應如捊皷之神。仗
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0217a" n="0217a"/>
<lb ed="X" n="0217a01"/><lb ed="R094" n="0894b16"/>斯保民。難思邁金湯之固。信乎如來開示。不爲鼷鼠
<lb ed="X" n="0217a02"/><lb ed="R094" n="0894b17"/>之細。輕發千鈞。卽知斯王流通。如出干雲之材。用弘
<lb ed="X" n="0217a03"/><lb ed="R094" n="0894b18"/>大廈。然則今日保安
<lb ed="X" n="0217a04" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0895a01"/>社稷。祝
<lb ed="X" n="0217a05" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0895a02"/>國輔世。感召荒服。參天同地者。於此大法。應如是觀。</p>
<lb ed="X" n="0217a06"/><lb ed="R094" n="0895a03"/><p xml:id="pX26p0217a0601">△十釋部類品會。二。初通示大部。</p>
<lb ed="X" n="0217a07"/><lb ed="R094" n="0895a04"/><p xml:id="pX26p0217a0701">第十部類品會者。於中有二。初通示大部。金剛纂要
<lb ed="X" n="0217a08"/><lb ed="R094" n="0895a05"/>云。佛說大部處會。六百卷文。十六會說。一<name role="" type="person">王舍城</name>鷲
<lb ed="X" n="0217a09"/><lb ed="R094" n="0895a06"/>峰山七會。<note place="inline">山中四會三頂三會</note>二給孤園七會。三<name role="" type="person">他化自在天</name>
<lb ed="X" n="0217a10"/><lb ed="R094" n="0895a07"/>宮摩尼寶藏殿一會。四<name role="" type="person">王舍城</name>竹林園白鷺池側一
<lb ed="X" n="0217a11"/><lb ed="R094" n="0895a08"/>會。準金剛刊定記云。般若類有八部。謂大品。小品。放
<lb ed="X" n="0217a12"/><lb ed="R094" n="0895a09"/>光。光讚。道行。勝天王。文殊問。金剛。唐譯爲六百卷。二
<lb ed="X" n="0217a13"/><lb ed="R094" n="0895a10"/>百七十五品。總一十六分。前五無名。後十一分有名。
<lb ed="X" n="0217a14"/><lb ed="R094" n="0895a11"/>前六分品。後十不分品。卽初分七十九品。第二分八
<lb ed="X" n="0217a15"/><lb ed="R094" n="0895a12"/>十五品。第三分三十一品。第四分二十九品。第五分
<lb ed="X" n="0217a16"/><lb ed="R094" n="0895a13"/>二十四品。第六勝天王般若分一十七品。第七曼殊
<lb ed="X" n="0217a17"/><lb ed="R094" n="0895a14"/>室利分。第八那伽室利分。第九能斷金剛分。第十般
<lb ed="X" n="0217a18"/><lb ed="R094" n="0895a15"/>若理趨分。第十一施波羅蜜分。十二淨戒。十三安忍。
<lb ed="X" n="0217a19"/><lb ed="R094" n="0895a16"/>十四精進。十五靜慮。十六般若。卽大明度無極經四
<lb ed="X" n="0217a20"/><lb ed="R094" n="0895a17"/>卷。同前五分。儒首菩薩無上淸淨分衛經二卷。卽第
<lb ed="X" n="0217a21"/><lb ed="R094" n="0895a18"/>九分。實相般若。卽第十分。道行小品。各十卷。同第四
<lb ed="X" n="0217a22"/><lb ed="R094" n="0895b01"/>分。光讚十卷。放光三十卷。大品三十卷。皆同第二分。
<lb ed="X" n="0217a23"/><lb ed="R094" n="0895b02"/>然上諸部開合。大部文勢。次緖事理。一一皆同。但廣
<lb ed="X" n="0217a24"/><lb ed="R094" n="0895b03"/>略之異。唯今仁王般若一本。不在八部之數。故今經
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0217b" n="0217b"/>
<lb ed="X" n="0217b01"/><lb ed="R094" n="0895b04"/>譚空不住之旨。猶有顯實同如之說。其他寄位行權。
<lb ed="X" n="0217b02"/><lb ed="R094" n="0895b05"/>化俗依眞。廣明地位斷證。直顯諦理眞空。法界叵思。
<lb ed="X" n="0217b03"/><lb ed="R094" n="0895b06"/>特明其關鑰。唯此仁王護國。洞示其膏肓極多。俾悟
<lb ed="X" n="0217b04"/><lb ed="R094" n="0895b07"/>之者。法界不離般若。令行之者。罪業原同眞空矣。</p>
<lb ed="X" n="0217b05"/><lb ed="R094" n="0895b08"/><p xml:id="pX26p0217b0501">△二別顯今經。三。初通明二經傳譯。</p>
<lb ed="X" n="0217b06"/><lb ed="R094" n="0895b09"/><p xml:id="pX26p0217b0601">二別顯此經。於中又二。一通明二經傳譯。二別叙今
<lb ed="X" n="0217b07"/><lb ed="R094" n="0895b10"/>經疏解。今初按開元釋敎錄。西晉<name role="" type="person">竺法護</name>。譯仁王般
<lb ed="X" n="0217b08"/><lb ed="R094" n="0895b11"/>若經一卷或二卷闕本。梁承聖二年。波羅末陀。此云
<lb ed="X" n="0217b09"/><lb ed="R094" n="0895b12"/>眞諦。譯仁王般若經一卷。與西晉法護同本。此亦闕
<lb ed="X" n="0217b10"/><lb ed="R094" n="0895b13"/>本。然今經時主前後二譯。一後秦羅什。於姚興弘始
<lb ed="X" n="0217b11"/><lb ed="R094" n="0895b14"/>之年創譯。二唐不空。於代宗永泰之載重譯。上二師
<lb ed="X" n="0217b12"/><lb ed="R094" n="0895b15"/>皆三藏。什師則東晉翻經。獨擅其美。故古稱七佛以
<lb ed="X" n="0217b13"/><lb ed="R094" n="0895b16"/>來。譯經一人。又云約義翻經。什師爲最。不空則大唐
<lb ed="X" n="0217b14"/><lb ed="R094" n="0895b17"/>傳譯。罕匹其倫。故僧傳稱爲瑜伽敎法之二祖。東夏
<lb ed="X" n="0217b15"/><lb ed="R094" n="0895b18"/>秘密敎之一人。所譯經凡一百二十餘卷。七十七部。
<lb ed="X" n="0217b16"/><lb ed="R094" n="0896a01"/>今所傳者。二譯並行焉。</p>
<lb ed="X" n="0217b17"/><lb ed="R094" n="0896a02"/><p xml:id="pX26p0217b1701">△二則叙今經疏解。</p>
<lb ed="X" n="0217b18"/><lb ed="R094" n="0896a03"/><p xml:id="pX26p0217b1801">然秦譯則古有疏記。而經文余曾製叙灾木。<anchor xml:id="nkr_note_add_0217b1801" n="0217b1801"/><anchor xml:id="beg0217b1801" n="0217b1801"/>已<anchor xml:id="end0217b1801"/>二十
<lb ed="X" n="0217b19"/><lb ed="R094" n="0896a04"/>餘年。方今叢林流布。以爲護國之寶。唯唐譯則深沈
<lb ed="X" n="0217b20"/><lb ed="R094" n="0896a05"/>貝葉。晦隱龍藏。代宗之製章空製。譯人之用心徒譯。
<lb ed="X" n="0217b21"/><lb ed="R094" n="0896a06"/>幸有
<lb ed="X" n="0217b22" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a07"/>聖主。乘乾應運。秉籙嗣明。
<lb ed="X" n="0217b23" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a08"/>御金輪而萬國來朝。握
<lb ed="X" n="0217b24" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a09"/>玉符而九天送福。血氣皷其歡心。荒服沾夫
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0217c" n="0217c"/>
<lb ed="X" n="0217c01" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a10"/>大造。實海晏河淸之日。金甌玉燭之辰也。偶爾東虜
<lb ed="X" n="0217c02"/><lb ed="R094" n="0896a11"/>西夷。跳梁梗
<lb ed="X" n="0217c03" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a12"/>化。起於戊午之春。繼於辛酉之秋。此乃尺霧蔽天。無
<lb ed="X" n="0217c04"/><lb ed="R094" n="0896a13"/>虧霄漢。寸雲毀日。不損光明。克捷凱歌。於今共
<lb ed="X" n="0217c05" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a14"/>奏。蕩平大烈。不日旋收。然桑土之憂。
<lb ed="X" n="0217c06" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a15"/>朝野切切。護
<lb ed="X" n="0217c07" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a16"/>國之念。緇衲兢兢。遂閱
<lb ed="X" n="0217c08" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a17"/>龍藏之文。冀合
<lb ed="X" n="0217c09" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a18"/>仁王之道。得此妙法。實謂神符。慶感難思。欣愉無極。
<lb ed="X" n="0217c10"/><lb ed="R094" n="0896b01"/>普願見聞。同臻實相。洪扶磐石之安。永護嵩華之運。
<lb ed="X" n="0217c11"/><lb ed="R094" n="0896b02"/>但弘敎者。每槩演經文。非唯淺見寡聞。實乃迷宗晦
<lb ed="X" n="0217c12"/><lb ed="R094" n="0896b03"/>敎。貴惟此經。窮微盡妙。不假疏釋。無有指南。故心甘
<lb ed="X" n="0217c13"/><lb ed="R094" n="0896b04"/>膚淺之譏。身冒荒蕪之誚。定科立義。冀合眞空。援古
<lb ed="X" n="0217c14"/><lb ed="R094" n="0896b05"/>證今。庶明極致。雖釋義有異舊說。而斷文稍合秦翻。
<lb ed="X" n="0217c15"/><lb ed="R094" n="0896b06"/>明經不專但空。會理特貫圓實。庶幾護
<lb ed="X" n="0217c16" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896b07"/>國之悃少舒。爲法之誠略罄。所冀
<lb ed="X" n="0217c17" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896b08"/>皇圖永固。
<lb ed="X" n="0217c18" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896b09"/>帝道遐昌。仁同五帝宏敷。德與三皇並劭。山河鞏峙。
<lb ed="X" n="0217c19"/><lb ed="R094" n="0896b10"/>日月貞明。
<lb ed="X" n="0217c20" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896b11"/>聖后三宮。根盤玉樹之春。
<lb ed="X" n="0217c21" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896b12"/>太子千秋。芳躅金枝之茂。文武百官。各增祿位。再願
<lb ed="X" n="0217c22"/><lb ed="R094" n="0896b13"/>十方界。五穀豐登。蒸民樂利。邊疆靜謐。宇宙康熈。涓
<lb ed="X" n="0217c23"/><lb ed="R094" n="0896b14"/>誠極此。勿謂無稽。</p>
<lb ed="X" n="0217c24"/><lb ed="R094" n="0896b15"/><p xml:id="pX26p0217c2401">△三唐譯御製經叙。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0218a" n="0218a"/>
<lb ed="X" n="0218a01"/><lb ed="R094" n="0896b16"/><p cb:type="head1" xml:id="pX26p0218a0101">仁王護國般若波羅蜜多經叙</p>
<lb ed="X" n="0218a02"/><lb ed="R094" n="0896b17"/><byline cb:type="author"><name role="" type="person">唐代宗</name>皇帝製</byline>
<lb ed="X" n="0218a03"/><lb ed="R094" n="0896b18"/><p xml:id="pX26p0218a0301">皇矣至覺。子於元元。截有海以般若之舟。剪稠林以
<lb ed="X" n="0218a04"/><lb ed="R094" n="0897a01"/>智慧之劍。綿絡六合。羅<g ref="#CB00746">𦋐</g>十方。弘宣也深。志應也大。
<lb ed="X" n="0218a05"/><lb ed="R094" n="0897a02"/>自權輿天竺。泳沫漢庭。行無緣之慈。納常樂之域。信
<lb ed="X" n="0218a06"/><lb ed="R094" n="0897a03"/>其溥施。傾芥城而逾遠。仰天湛寂。超言象之又玄。五
<lb ed="X" n="0218a07"/><lb ed="R094" n="0897a04"/>始不究其初。一得罔根其本。以彼取此。何其遼哉。朕
<lb ed="X" n="0218a08"/><lb ed="R094" n="0897a05"/>恭嗣鴻休。丕承大寶。軫推搆以夕惕。方徹枕而假寐。
<lb ed="X" n="0218a09"/><lb ed="R094" n="0897a06"/>夫其鎭乾坤。遏<g ref="#CB02480">𡨥</g>虐。和風雨。著星辰。與物無爲。<anchor xml:id="nkr_note_add_0218a0901" n="0218a0901"/><anchor xml:id="beg0218a0901" n="0218a0901"/>乂<anchor xml:id="end0218a0901"/>人
<lb ed="X" n="0218a10"/><lb ed="R094" n="0897a07"/>艱止。不有般若。其能<anchor xml:id="nkr_note_add_0218a1001" n="0218a1001"/><anchor xml:id="beg0218a1001" n="0218a1001"/>已<anchor xml:id="end0218a1001"/>乎。甞澡身定泉。宅心秘道。緬
<lb ed="X" n="0218a11"/><lb ed="R094" n="0897a08"/>尋龍宮之藏。稽合鷲峰之旨。懿夫護國。實在茲經。竊
<lb ed="X" n="0218a12"/><lb ed="R094" n="0897a09"/>景行於波斯。庶闡揚於調御。至若高張五忍。足明惻
<lb ed="X" n="0218a13"/><lb ed="R094" n="0897a10"/>隱之深。永祛衆難。寔惟化淸之本。名假法假。心空色
<lb ed="X" n="0218a14"/><lb ed="R094" n="0897a11"/>空。推之於無。則境智都寂。引之於有。廼津梁不窮。思
<lb ed="X" n="0218a15"/><lb ed="R094" n="0897a12"/>與黎蒸。共臻實相。而緹紬貝葉。文字參差。東夏西天。
<lb ed="X" n="0218a16"/><lb ed="R094" n="0897a13"/>言音訛謬。致使古今翻譯。淸濁不同。前後參詳。輕重
<lb ed="X" n="0218a17"/><lb ed="R094" n="0897a14"/>匪一。其猶大輅。終繼事而增華。譬彼堅氷。始積水而
<lb ed="X" n="0218a18"/><lb ed="R094" n="0897a15"/>非厲。先之所譯。語質未融。披讀之流。臨文三覆。凡諸
<lb ed="X" n="0218a19"/><lb ed="R094" n="0897a16"/>釋氏。良用慨然。
<lb ed="X" n="0218a20" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0897a17"/>先聖翹誠玉毫。澹慮眞境。發揮滿敎。搜綴缺文。詔大
<lb ed="X" n="0218a21"/><lb ed="R094" n="0897a18"/>德三藏沙門不空。推敎詳譯。未周部卷。三藏學究二
<lb ed="X" n="0218a22"/><lb ed="R094" n="0897b01"/>諦。敎傳三密。義了宗極。伊成字圓。褰裳西指。汎盃南
<lb ed="X" n="0218a23"/><lb ed="R094" n="0897b02"/>海。影與形對。勤將歲深。妙印度之聲明。洞中華之韻
<lb ed="X" n="0218a24"/><lb ed="R094" n="0897b03"/>曲。甘露沃朕。香風襲予。旣而焚筴遠賷。洪鐘待扣。佇
<pb ed="X" xml:id="X26.0516.0218b" n="0218b"/>
<lb ed="X" n="0218b01"/><lb ed="R094" n="0897b04"/>延吹萬之籟。率訓開三之典。朕哀纏欒棘。悲感霜露。
<lb ed="X" n="0218b02"/><lb ed="R094" n="0897b05"/>捧戴
<lb ed="X" n="0218b03" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0897b06"/>遺詔。不敢迨遑。延振錫之羣英。終爲山之九仞。開府
<lb ed="X" n="0218b04"/><lb ed="R094" n="0897b07"/>朝恩。許國以身。歸佛以命。弼我眞敎。申夫妙門。爰令
<lb ed="X" n="0218b05"/><lb ed="R094" n="0897b08"/>集京城義學大德良賁等。翰林學士常袞等。於大明
<lb ed="X" n="0218b06"/><lb ed="R094" n="0897b09"/>宮南桃園。詳譯護國般若畢。幷更寫定密嚴等經。握
<lb ed="X" n="0218b07"/><lb ed="R094" n="0897b10"/>槧含毫。研精<g ref="#CB02823">頥</g>邃。曩者訛略。刊定較然。昔之沈隱。鈎
<lb ed="X" n="0218b08"/><lb ed="R094" n="0897b11"/>索煥矣。足可懸諸日月大燭昏衢。潤之雲雨橫流動
<lb ed="X" n="0218b09"/><lb ed="R094" n="0897b12"/>植。伏願
<lb ed="X" n="0218b10" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0897b13"/>上資仙駕。飛慧雲於四天。逈出塵勞。躡金蓮於十地。
<lb ed="X" n="0218b11"/><lb ed="R094" n="0897b14"/>朕。理昧幽關。文慙麗則。見推序述。惋撫空懷。聊紀之
<lb ed="X" n="0218b12"/><lb ed="R094" n="0897b15"/>於首篇。庶克開於厥後。將發皇永永。可推而行之。時
<lb ed="X" n="0218b13"/><lb ed="R094" n="0897b16"/>旃蒙歲木堇榮月也。</p>
<lb ed="X" n="0218b14"/><lb ed="R094" n="0897b17"/>
<lb ed="X" n="0218b15"/><lb ed="R094" n="0897b18"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>仁王護國般若波羅蜜多經科疏懸譚</cb:jhead></cb:juan></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0206a0101" to="#end0206a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0206a0301" to="#end0206a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0206c1901" to="#end0206c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0207b0601" to="#end0207b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0207c1601" to="#end0207c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0208c0801" to="#end0208c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0211a1601" to="#end0211a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0211a2301" to="#end0211a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0211a2401" to="#end0211a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0211b0701" to="#end0211b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0211b1401" to="#end0211b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0215a1401" to="#end0215a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0217b1801" to="#end0217b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0218a0901" to="#end0218a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="Ma HongZhou (2020-05-21)">乂<note type="cf1">T08n0246_p0834a23</note></lem><rdg wit="#wit.orig">父</rdg></app>
<app from="#beg0218a1001" to="#end0218a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0211001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0211001">妄疑安</note>
<note n="0213001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0213001">一字疑剩</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0206a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206a0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0206a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0206c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0207b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0207b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0207c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0207c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0208c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0208c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0211a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0211a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211a2301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0211a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211a2401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0211b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0211b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0215a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0215a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0217b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0217b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0218a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0218a0901">乂【CB】，父【卍續】</note>
<note n="0218a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0218a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>